کتابخانه مینوی؛ گنجینه‌ای ۱۵ هزار جلدی برای مردم ایران
به گزارش گلونی، کتابخانه مینوی، گنجینه‌ای ارزشمند از کتاب‌ها، نشریات و نسخه‌های خطی است که به کوشش مجتبی مینوی، ادیب، پژوهشگر و استاد برجسته زبان و ادبیات فارسی، طی بیش از پنج دهه گردآوری شد. متن پیش رو روایتی از شکل‌گیری این کتابخانه، ویژگی‌های مجموعه و انگیزه مینوی برای واگذاری آن به ملت ایران است که ایرج افشار در کتاب «نادره‌کاران» نوشته و بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار آن را بازنشر کرده است.
آنچه می‌خوانید بخشی از کتاب نادره‌کاران است که در کانال تلگرام بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار منتشر شده است.
کتابخانه مینوی
کتابخانه مینوی یکی از مهم‌ترین کتابخانه‌هایی است که در قرن اخیر به صورت خصوصی و شخصی در ایران به وجود آمد. این کتابخانه برای تحقیقات ایرانی و اسلامی مجموعه‌ای است کم‌نظیر و یکدست و هماهنگ. به وجود آمدنش حاصل و نشانه تبحر و احاطه مینوی در معارف اسلامی و مدنیت ایرانی، صرف وقت در طول پنجاه سال و گشاده‌دستی در خرید کتاب، تجربه و مهارت در نحوه تهیه و یافتن کتب منحصر و کمیاب، سفرهای متعدد در چهار گوشه جهان و بالأخره ارتباط با مستشرقین و شهرت یافتن در مراکز علمی جهانی است.
از روزی که به ساختمان کتابخانه آغاز کرد دایم ذوق می‌کرد که تا چندی دیگر کتابخانه آماده می‌شود و می‌توانم در فضای مناسب آن برای دوستان و علاقه‌مندان به مطالعه و تحقیق میزهای کار بگذارم. روزی گفت افشار، کف تالار کتابخانه و زیرزمین آن احتیاج به فرش دارد. ولی دلم می‌خواهد از آن زیلوهایی که قدیمی‌ها در مساجد می‌انداختند تهیه کنم. گفتم آنها بافت میبد و اردکان یزد است و تهیه‌اش آسان. گفت پس دو تخته فوری سفارش بده و بگو که بر حاشیه آنها به یادگار نام «کتابخانه مجتبی مینوی» بافته شود. همین‌طور هم شد و آن زیلوهایی است که هنوز بر آن صحن گسترده است.
تردید ندارم که تعداد کتب و نشریات ادواری و رسالات و جزوات و نسخ خطی این کتابخانه از پانزده هزار مجلّد و شماره درگذشته است. اکثریت کتب این مجموعه کتب چاپی است و به زبان‌های فارسی، عربی، انگلیسی، فرانسوی، آلمانی، ترکی و روسی و زبان‌های دیگر. بدون واهمه می‌توان گفت که در حال حاضر شصت هفتاد درصد کتب آن در بازارهای جهان نیست.
اعتبار و اهمیت خاص کتب مینوی به یادداشت‌هایی است که او بر حاشیه کتب خوانده شده کرده است. همان‌طور که کتب محمد قزوینی هم از این مزیت برخوردار است، اما تعداد کتبی که مینوی بر آنها یادداشت دارد خیلی بیشتر است از کتبی که مرحوم قزوینی بر آنها یادداشت کرده است.
چند سال پیش مینوی آرزو کرد کتابخانه‌اش به دویست هزار مجلد برسد! در همان وقت گفت که چون این کتابخانه برای ملت ایران به وجود آمده است آن را اهدا خواهم کرد. پس با همان گشاده‌دستی که در طول عمر برای تشکیل کتابخانه داشت چنین گنجینه بی‌مانند را رایگانی به ملتی بخشید که نقد عمر را مصروف شناختن و شناساندن او کرد.
[نادره‌کاران: سوگنامه ناموران فرهنگی و ادبی (۱۳۰۴-۱۳۸۹)، ایرج افشار، زیر نظر بهرام، کوشیار و آرش افشار، به کوشش محمود نیکویه، تهران: انتشارات دکتر محمود افشار، چاپ سوم ۱۴۰۴، ج ۱، ص ۴۹۵-۴۹۸]
بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار؛ تعمیم زبان فارسی، تحکیم وحدت ملّی و تمامیت ارضی
پایان پیام
بیشتر بخوانید: تقی زاده مردی که پول را پس فرستاد