مرمت سنگ‌نوشته تخت‌خان ایلام پس از گزارش آسیب‌ها آغاز می‌شود
عملیات حفاظت و مرمت سنگ‌نوشته تاریخی تخت‌خان در استان ایلام، پس از انتشار گزارش‌هایی درباره ایجاد تغییرات و لکه‌های سفیدرنگ روی سطح این اثر، هفته آینده آغاز می‌شود. کارشناسان قرار است ابتدا ماهیت مواد ایجادشده روی کتیبه و میزان تأثیر احتمالی آن‌ها بر سنگ و نوشته‌های تاریخی را بررسی کنند.
به گزارش گلونی، سنگ‌نوشته تخت‌خان در منطقه بان‌روشان، بخش صالح‌آباد شهرستان مهران قرار دارد و از آثار ثبت‌شده در فهرست میراث ملی ایران است. پس از انتشار گزارش‌هایی درباره تعرض و ایجاد تغییراتی در سطح این کتیبه، اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان ایلام بررسی وضعیت و حفاظت از این اثر را در دستور کار قرار داده است.
لکه‌های سفید روی سنگ‌نوشته تخت‌خان چه هستند؟
فرزاد شریفی، مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان ایلام، با اشاره به حساسیت موضوع و ضرورت بررسی علمی آسیب‌های احتمالی این اثر گفت: «پس از انتشار گزارش‌های مربوط به تغییرات ایجادشده در سطح سنگ‌نوشته تخت‌خان، موضوع به‌صورت ویژه در دستور کار این اداره‌کل قرار گرفت و بررسی‌های میدانی برای ارزیابی وضعیت موجود و شناسایی ابعاد موضوع انجام شد.»
او با تأکید بر ارزش تاریخی و هویتی این اثر افزود: «سنگ‌نوشته تخت‌خان از آثار ارزشمند تاریخی و فرهنگی استان ایلام و از اسناد ماندگار هویت تاریخی منطقه است. این کتیبه بخشی از حافظه تاریخی و فرهنگی منطقه را در خود جای داده و حفاظت از آن مسئولیتی در برابر نسل‌های آینده محسوب می‌شود.»
مدیرکل میراث‌فرهنگی استان ایلام درباره نتایج بازدید میدانی از این محوطه تاریخی توضیح داد: «در بازدیدی که روز گذشته به همراه نیروهای یگان حفاظت و کارشناسان حوزه حفاظت و مرمت انجام شد، لکه‌ها و پوشش‌هایی سفیدرنگ روی سطح کتیبه مشاهده شد.»
به گفته شریفی، احتمال دارد بخشی از این مواد ناشی از ملات یا رسوبات سطحی، از جمله خاک سنگ و سیمان سفید، باشد؛ اما تشخیص قطعی ماهیت آن‌ها، میزان نفوذ و تأثیر احتمالی بر بستر سنگ و نوشته‌های تاریخی، به مطالعات و آزمایش‌های تخصصی نیاز دارد.
او با تأکید بر پرهیز از هرگونه مداخله شتاب‌زده در آثار تاریخی تصریح کرد: «آسیب‌شناسی علمی، مستندسازی دقیق وضعیت موجود و تدوین طرح حفاظت و مرمت متناسب با شرایط اثر در دستور کار قرار گرفته است.»
مرمت سنگ‌نوشته تخت‌خان با نظارت کارشناسان انجام می‌شود
شریفی با اعلام آغاز عملیات حفاظت و مرمت سنگ‌نوشته تخت‌خان در هفته آینده گفت: «هدف اصلی این اقدامات، حفظ اصالت تاریخی و سلامت فیزیکی کتیبه و جلوگیری از وارد آمدن آسیب بیشتر به سطح سنگ و نوشته‌های آن است. تمام مراحل نیز با بهره‌گیری از نظر کارشناسان متخصص و مطابق اصول و استانداردهای حفاظت و مرمت آثار تاریخی انجام خواهد شد.»
مدیرکل میراث‌فرهنگی استان ایلام همچنین درباره حساسیت مداخلات حفاظتی در آثار سنگی یادآور شد: «پاک‌سازی و زدودن مواد خارجی از سطح کتیبه باید پس از شناسایی دقیق ماهیت آن‌ها و با نظارت متخصصان انجام شود. هرگونه اقدام غیراصولی، حتی با هدف حفاظت، ممکن است به ساختار سنگ و خوانایی نوشته‌های تاریخی آسیب برساند.»
حفاظت از میراث تاریخی ایلام به مشارکت مردم نیاز دارد
شریفی در بخش دیگری از سخنان خود، مشارکت اجتماعی را یکی از ارکان اصلی حفاظت از میراث‌فرهنگی دانست و گفت: «همه آثار تاریخی امکان محصورسازی، استقرار نیروهای حفاظتی و برخورداری از نگهبانی دائمی را ندارند؛ بنابراین حفاظت مؤثر و پایدار از این سرمایه‌های ملی بدون همراهی مردم، جوامع محلی، گردشگران و دوستداران میراث‌فرهنگی امکان‌پذیر نیست.»
او افزود: «افزایش آگاهی عمومی درباره ارزش آثار تاریخی، تقویت مسئولیت‌پذیری اجتماعی و خودداری از هرگونه دخل‌وتصرف خودسرانه در محوطه‌ها و یادمان‌های تاریخی، از ضرورت‌های حفاظت از میراث‌فرهنگی است. مردم نیز می‌توانند با مشارکت آگاهانه، در شناسایی، گزارش و پیشگیری از آسیب به این آثار نقش مؤثری داشته باشند.»
مدیرکل میراث‌فرهنگی استان ایلام در پایان تأکید کرد: «سنگ‌نوشته تاریخی تخت‌خان بخشی از تاریخ، هویت و حافظه فرهنگی ایلام است و این اداره‌کل روند حفاظت از آن را با جدیت دنبال می‌کند تا این اثر ارزشمند با حفظ اصالت و تمامیت تاریخی خود برای نسل‌های آینده باقی بماند.»
پایان پیام
بیشتر بخوانید: ۲۰۰ میلیارد ریال برای حفاظت و مرمت تخت جمشید و پاسارگاد اختصاص یافت