مرگ «فقه»؛ یوزپلنگی که از توران تا یوزکنام زندگی کرد
به گزارش گلونی، لاشه «فقه»، یوزپلنگ نر آسیایی، در محدوده حفاظتگاه مشارکتی یوزکنام در استان سمنان پیدا شد. فقه که سالها در زیستگاههای توران و یوزکنام زندگی کرده بود، یکی دیگر از یوزپلنگهای شناختهشدهای است که خبر مرگش بار دیگر اهمیت حفاظت از زیستگاههای پیوسته یوز آسیایی را یادآوری میکند.
سعید یوسفپور، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان سمنان، با اعلام این خبر گفت: «یوزبانان حفاظتگاه مشارکتی یوزکنام لاشه این یوزپلنگ را پیدا کردند. بررسیهای اولیه نشان میدهد که فقه احتمالاً به دلیل کهولت سن و به شکل طبیعی تلف شده است.»
به گفته یوسفپور، ساییدگی شدید دندانها و ناخنهای این یوزپلنگ و نبود آثار بیرونی جراحت یا درگیری، از جمله نشانههایی است که احتمال مرگ طبیعی را تقویت میکند. فقه نخستین بار در سال ۱۳۹۹ مشاهده شده بود و در آن زمان بهعنوان یک یوز بالغ و قلمروطلب شناخته میشد. برآوردها نشان میدهد که سن او هنگام مرگ بیش از ۱۰ سال بوده است.
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان سمنان تأکید کرد که علت قطعی مرگ فقه پس از انجام بررسیهای تخصصی اعلام خواهد شد.
مرگ فقه و اهمیت حفاظت از زیستگاه یوزپلنگ آسیایی
زندگی فقه فقط به محدوده یک منطقه حفاظتشده محدود نبود. این یوزپلنگ سالها در پهنههای طبیعی توران و یوزکنام رفتوآمد داشت؛ موضوعی که نشان میدهد حفاظت از یوزپلنگ آسیایی را نمیتوان به مرزهای مناطق رسمی تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست محدود کرد.
یوزها برای شکار، جابهجایی، یافتن قلمرو و تولیدمثل به عرصههای طبیعی گسترده و بههمپیوسته نیاز دارند. هرگونه تخریب زیستگاه، ناامنشدن مسیرهای عبور یا گسست میان زیستگاهها میتواند دسترسی این گونه به بخشهای مختلف قلمرو طبیعیاش را دشوار کند.
از این منظر، تجربه زندگی فقه یک نکته مهم را به ما یادآوری میکند: حفاظت از یوزپلنگ آسیایی فقط به معنای مراقبت از خود حیوان نیست؛ بلکه باید تمام پهنههایی را که برای ادامه حیات به آنها وابسته است، ایمن نگه داشت.
نقش جوامع محلی در حفاظت از یوزپلنگ
پیدا شدن لاشه فقه توسط یوزبانان حفاظتگاه مشارکتی یوزکنام، بار دیگر اهمیت حضور نیروهای حفاظتی و مشارکت جوامع محلی را در حفاظت از حیاتوحش نشان میدهد.
حفاظت از گونهای مانند یوزپلنگ آسیایی که در زیستگاههای وسیع و گاه خارج از محدوده مناطق رسمی تردد میکند، بدون همراهی مردم محلی و همکاری مجموعههای حفاظتی دشوار خواهد بود.
شاید دیگر رد پای فقه در دشتهای توران و یوزکنام دیده نشود، اما زندگی طولانی او در این زیستگاهها یادآور واقعیتی مهم است: بقای یوزپلنگ آسیایی به امنیت تمام زیستگاههایی وابسته است که این گونه برای زنده ماندن به آنها نیاز دارد.
