تأکید بر نقش تالابهای بینالنهرین در مقابله با تغییر اقلیم
تالابهای بینالنهرین، بهویژه هورالعظیم و هورالهویزه، علاوه بر اهمیت محیط زیستی و نقش حیاتی در حفظ تنوع زیستی، ظرفیت قابلتوجهی برای جذب و ذخیره کربن دارند؛ ظرفیتی که احیای این زیستبومها را به یکی از راهکارهای مهم مقابله با تغییر اقلیم تبدیل میکند.
به گزارش گلونی، در همین راستا، نشست تخصصی «اقتصادهای کربن در تالابهای بینالنهرین؛ از پژوهش علمی تا سیاستهای اقلیمی و همکاری منطقهای» همزمان با برگزاری سیویکمین اجلاس تغییر اقلیم سازمان ملل متحد (COP31) و با حضور نمایندگانی از ایران، عراق و ترکیه در پاویون عراق برگزار شد.
احمدرضا لاهیجانزاده، معاون محیط زیست دریایی و تالابهای این سازمان، در این نشست با تأکید بر اهمیت راهبردی تالابهای بینالنهرین، هورالعظیم و هورالهویزه را میراث طبیعی، تاریخی و فرهنگی مشترک ایران و عراق دانست.
او با اشاره به نقش این تالابها در حفظ تنوع زیستی، تنظیم چرخه آب، کنترل سیلاب، تأمین معیشت جوامع محلی و مقابله با گردوغبار، ظرفیت ترسیب کربن را یکی دیگر از کارکردهای مهم این زیستبومها عنوان کرد.
احیای تالابهای بینالنهرین؛ راهکاری برای جذب منابع مالی اقلیمی
به گفته لاهیجانزاده، احیای پایدار تالابها و تأمین حقابه محیط زیستی آنها میتواند زمینه استفاده از ظرفیت این اکوسیستمها برای جذب کربن و کاهش انتشار گازهای گلخانهای را فراهم کند. این اقدام همچنین میتواند امکان بهرهمندی از منابع مالی اقلیمی را افزایش دهد.
ترسیب کربن به فرایند جذب و ذخیره کربن از جو گفته میشود. تالابها با ذخیره کربن در پوشش گیاهی و خاک خود، در تنظیم چرخه کربن و کاهش اثرات تغییر اقلیم نقش دارند. از همین رو، تخریب و خشکشدن تالابها نهتنها زیستگاه گونههای جانوری و گیاهی را تهدید میکند، بلکه میتواند به انتشار کربن ذخیرهشده نیز منجر شود.
ضرورت همکاری ایران و عراق برای احیای هورالعظیم
معاون محیط زیست دریایی و تالابهای سازمان حفاظت محیط زیست همچنین بر ضرورت گسترش همکاریهای علمی و فنی ایران و عراق تأکید کرد. تأمین حقابههای زیستمحیطی، انجام مطالعات هیدرولوژیک و بررسی وضعیت تنوع زیستی، مقابله با کانونهای گردوغبار و حفاظت از گونههای ارزشمند از جمله محورهای پیشنهادی این همکاریها بود.
لاهیجانزاده در ادامه، تدوین و اجرای برنامه اقدام مشترک برای احیای پایدار تالابهای بینالنهرین را با مشارکت دانشگاهها، مراکز علمی و تحقیقاتی و سازمانهای بینالمللی پیشنهاد کرد.
تالابهای مرزی با مرزهای سیاسی متوقف نمیشوند و وضعیت آبی و محیط زیستی آنها به تصمیمها و اقدامات کشورهای همسایه وابسته است. از این منظر، احیای هورالعظیم و هورالهویزه صرفاً یک موضوع محیط زیستی داخلی نیست؛ بلکه به همکاری مستمر ایران و عراق در مدیریت منابع آب، حفاظت از زیستگاهها و مقابله با پیامدهای تغییر اقلیم نیاز دارد.
در این نشست نیز بر همین مسئولیت مشترک تأکید شد؛ مسئولیتی که تحقق آن به تأمین حقابه تالابها و تبدیل توافقهای علمی و سیاسی به اقدامات عملی وابسته است.
پایان پیام
بیشتر بخوانید: برنامه ملی تنوع زیستی ایران تا سال ۲۰۳۰ تدوین شد؛ حفاظت از طبیعت در مسیر تازه
