گرشاسب نامه؛ منظومه ای حماسی
به گزارش گلونی گرشاسب نامه حکیم اسدی طوسی منظومه‌ای حماسی متعلق به قرن پنجم یا به‌طور دقیق‌تر ۴۵۸ است که تنها به وقایع و افسانه‌‌های تاریخی راجع‌به گرشاسب پهلوان مختص نشده.
این اثر همان‌طور که برای اسطوره‌دانان و علاقمندان به فرهنگ ایران ارزشمند است، از نظر ادبی و روش استعمال لغات فارسی و… نیز حایز اهمیت است.
اسدی طوسی هنگام به سرانجام رساندن اثر خود مردی سالخورده بود و نقل است که در ۴۶۵ از دنیا رفته است.
موضوع گرشاسب‌نامه داستان‌های قدیمی است که مبانی و کلیات آن در اوستا و آثار ادبی قرون اولیه اسلامی یاد شده است.
به عنوان مثال در کتاب بندهشن درباره نژاد گرشاسب چنین آمده است که: «گرشاسب و اوروخش دو برادر بوده‌اند از پسران اترت پسر سام پسر تورک پسر سپانیاسپ پسر دورشاسپ پسر توگ پسر فریدون.» و اما در گرشاسب‌نامه این‌چنین ذکر شده که: «گرشاسب و گورنگ دو برادر بوده‌اند از پسران اثرط پسر شم پسر طورگ پیر شیدسب … پسر تور پسر جمشید.»
اگر از این اختلاف و اختلافات جزیی دیگر چشم بپوشیم میان داستان‌های کهن‌تر که به زبان پهلوی بوده‌اند و اسدی مستقیما برای نگارش اثر خود از آن‌ها استفاده کرده و داستان گرشاسب‌نامه تفاوتی نمی‌بینیم.
در این کتاب ماجرای گرشاسب پهلوان زیبا و استوار جلوه‌گر شده و همچنین بنا بر گفته بزرگان وصف رزم و بزم و ورود گرشاسب به نخچیر و بیابان، طلوع و غروب آفتاب و غیره در این اثر به باریک‌بینی تمام آورده شده و اعجاب‌آور است.
بفرمود تا از شگفتی بسی
نمودند گرشاسب را هرکسی
ز تاریکی و آتش و باد و ابر
ز غول دژم دیو و ز شیر و ببر
داستان خون سیامک و روایتی از دماوند
آرتور پادشاه افسانه‌ای قرون وسطا
پایان پیام
نویسنده: کیمیا قنبری