لیست قرمز موزه ها یک اصل فراموش شده
به گزارش گلونی، پس از پایان جنگ دوازدهروزه اسرائیل علیه ایران، کشور به تدریج در مسیر بازسازی و جبران خسارتهای مالی ناشی از جنگ قرار گرفته است و بازگشایی موزهها نیز درحال اجرا است.
در جریان این جنگ، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری تمامی اماکن گردشگری و موزهها را تعطیل کرد. آثار موزهای به سرعت به مکانهای امن انتقال داده شدند و آن دسته از اشیایی که امکان جابهجایی نداشتند، با ابزارهای حفاظتی مانند روکشهای ضدحریق محافظت شدند. اما در این میان یک نکته حیاتی به فراموشی سپرده شد؛ لیست قرمز ها. چراکه اصولاً چنین لیستی وجود ندارد.
موزههای ایران در شرایط بحرانی، بهویژه هنگام جنگ و تجاوز نظامی، باید یک فهرست قرمز داشته باشند؛ فهرستی که به گفته رئیس کمیته ملی موزههای ایران، معمولاً «بعد از وقوع فاجعه» تهیه میشود؛ درست مانند نوشدارویی پس از مرگ سهراب.
لیست قرمز موزه ها چیست؟
لیست قرمز موزه ها ابزاری حیاتی برای شناسایی و حفاظت از مهمترین آثار فرهنگی در شرایط اضطراری همچون جنگ، بلایای طبیعی یا ناآرامیهای اجتماعی است. این لیست، امکان اقدام فوری برای حفاظت فیزیکی، انتقال اضطراری، ثبت بینالمللی و حتی جلوگیری از قاچاق آثار را فراهم میکند؛ ابزاری که میتواند تفاوتی بزرگ میان نابودی یا نجات میراث فرهنگی یک کشور رقم بزند. بهخصوص کشوری چون ایران که در وجود خود آثار تاریخی بیشماری از زمانهای گونان تاریخی جای داده است.
آموختن از فجایع، پیش از آنکه دیر شود
اکنون که کشور در آرامش به سر میبرد و خطر فوری وجود ندارد، بهترین فرصت برای تدوین لیست قرمز موزه ها فراهم است؛ موضوعی که بارها از سوی سیداحمد محیططباطبایی، رئیس ایکوم ایران، مورد تأکید قرار گرفته است. او با اشاره به قرارگیری ایران در یکی از پرتنشترین مناطق جهان و دارا بودن گنجینهای غنی از میراث فرهنگی، هشدار داده است که تهیه فهرست قرمز اقدامی ضروری و پیشدستانه است.
فراموش نکنیم که ایران همواره در معرض تهدید بوده و هست؛ اما آنچه اهمیت دارد، «آموختن از فجایع، پیش از آنکه دیر شود» است. لیست قرمز نباید پس از بحرانها تهیه شود؛ باید پیش از وقوع بحران آماده باشد، پیش از آنکه دیگر فرصتی برای نجات باقی بماند.
پایان پیام
نویسنده: زهره درگاهی