مهمان نوازی ایرانی و سهم افغانستانی ها
به گزارش گلونی، مهماننوازی، یکی از خصلتهایی است که همواره ایرانیان به آن میبالند. از فرهنگ کهن و تمدن چند هزارساله گرفته تا سنتهای قومی و دینی، همواره بر روحیه میهماندوستی تأکید شده است. اما حقیقت آن است که این میهماننوازی، وقتی پای مهاجران افغانستانی در میان باشد، در برخی مواقع رنگ میبازد.
سالهاست که به دلایل مختلف از جمله جنگ، بحرانهای اقتصادی و سیاسی، مهاجرت افغانها به ایران روندی افزایشی داشته است؛ همانگونه که موج مهاجرت ایرانیان به کشورهای اروپایی و آمریکایی هر روز بیشتر میشود. اما در حالی که بسیاری از ایرانیان انتظار پذیرش در کشورهای دیگر را دارند، خود حاضر به پذیرش عادلانه همسایگان مهاجر نیستند.
در ماههای اخیر، روند بازگرداندن مهاجران افغانستانی، چه آنهایی که مجوز قانونی دارند و چه کسانی که به صورت غیرقانونی وارد ایران شدهاند، شدت گرفته است. مسئولان مدعیاند که در این روند، کرامت انسانی رعایت شده، اما تصاویر منتشر شده در رسانهها، روایت دیگری را بازگو میکنند؛ تصاویری تلخ که نشان میدهد کرامت انسانی، گاه در میان شعارها گم میشود.
واقعیت تلخ آن است که ایرانیها، خواسته یا ناخواسته، در بسیاری از مواقع میزبانان خوبی برای افغانها نبودهاند و مرزهای تحمیلی یا بهتر است بگویم همین انگلیسی زبانها، ما را از هم جدا کرد.
رفتار تبعیضآمیز نسبت به افغانها در ایران، دلایل ریشهداری دارد؛ دلایلی که در چهار دهه اخیر، بیشتر خود را نشان دادهاند:
۱. تصویرسازی منفی رسانهها:
سالها برخی رسانهها، نهادها و حتی آثار سینمایی ایرانی، تصویری تحقیرآمیز از افغانستانیها ساختهاند؛ تصاویری که آنها را تنها در نقش کارگران ساده، بیسواد و مهاجران غیرقانونی نشان میدهد. نتیجه این تصویرسازیها، شکلگیری ذهنیتی منفی در میان بخشی از جامعه بوده است.
۲. مشکلات اقتصادی:
وضعیت نابسامان اقتصاد ایران، بیکاری و تورم، ذهنیتی اشتباه در میان برخی ایرانیها ایجاد کرده که افغانها را رقیب اقتصادی میدانند؛ کسانی که حاضرند با دستمزد پایینتر کار کنند. این نگرش، تنشهای اجتماعی را افزایش داده است.
۳. کمبود آموزش و آگاهی عمومی:
بخش بزرگی از جامعه ایران، آگاهی درستی از تاریخ، فرهنگ و دلایل مهاجرت افغانها ندارند. همین ناآگاهی، سوءتفاهمها را بیشتر کرده است.
۴. تبعیض ساختاری و حقوقی:
مهاجران افغانستان سالهاست با محدودیتهای مختلف مواجهاند؛ از ممنوعیت برخی مشاغل تا سختی در دسترسی به خدمات بانکی، آموزشی و درمانی. این تبعیضهای قانونی، به گسترش حس بیگانگی و انزوا میان افغانها دامن زده است.
۵. موجهای مهاجرت و نگرانیهای جمعیتی:
افغانستان دهههاست درگیر جنگ و بحران است و موجهای مهاجرتی به ایران، در دورههایی بسیار گسترده بودهاند. این مسئله، برخی از ایرانیان را نگران کرده که جامعه ایران تاب تحمل این حجم از مهاجر را ندارد؛ نگرانیهایی که گاه به واکنشهای تند بدل میشود.
با این حال، باید تأکید کرد که همه ایرانیان چنین نگاهی ندارند. هنوز هم بسیارند ایرانیانی که مهاجران افغان را برادران دینی و انسانی خود میدانند و در سختترین روزها، با آنها همدل و همراهاند.
پایان پیام
نویسنده: زهره درگاهی
در گلونی بیشتر بخوانید: از مهاجران افغان برای رونق اقتصادی ایران بهره ببریم