بندر جده و رونقی که ایرانیان به آن دادند
به گزارش گلونی دکتر محمد محمدی ملایری در کتاب «تاریخ و فرهنگ ایران در دوره انتقال از عصر ساسانی به عصر اسلامی» به نقش ایرانیان در آبادانی و رونق بندر جده پرداخته است. ویژگی کار او در این است که روایت خود را بر پایه منابع معتبر عربی و اسلامی قرون نخستین، بهویژه قرن سوم و چهارم هجری قمری، استوار کرده است؛ منابعی که یا به قلم مورخان و جغرافینویسان عرب نوشته شدهاند یا بهوسیله ایرانیانی که آثار خود را به زبان عربی نگاشتهاند.
بر اساس این منابع، بندر جده از آبادترین بندرهای سواحل عربستان بود که بازرگانان و دریانوردان ایرانی در شکوفایی آن سهم چشمگیری داشتند. در کتاب «تاریخ جده» آمده است که ایرانیان این بندر را پیش از اسلام بنا نهاده و آباد کرده بودند و از آن بهعنوان مرکز بازرگانی دریایی برای دادوستد کالا با مکه استفاده میکردند؛ شهری که خود در آن زمان یکی از مهمترین مراکز تجاری و مبادله کالا در غرب شبهجزیره عربستان بهشمار میرفت. نکته مهم آوردن متن منایع به زبان عربی در این کتاب است.
بندر جده
در صفحه ۱۳۴ جلد سوم کتاب «تاریخ و فرهنگ ایران در دوران انتقال از عصر ساسانی به عصر اسلامی» آمده است:
«یكی دیگر از بندرهای معروف و آباد سواحل عربستان كه بازرگانان و دریانوردان ایرانی در آبادی و رونق آنجا سهم زیادی داشتهاند و اخبار و آثاری از فعالیتهای آنان از پیش از اسلام تا دورههای اسلامی در نوشتههای مورخان و جغرافینویسان عربی و اسلامی برجای مانده بندر «جده» است.
در كتاب «تاریخ جده» آمده است كه بندر جده را ایرانیان پیش از اسلام ساخته و آباد كرده بودند و از آن بهعنوان یك مركز بازرگانی دریائی و دادوستد كالا برای مكه كه آن هم یك مركز مهم بازرگانی و مبادله كالا در بخش غربی شبهجزیره عربستان شده بود استفاده میكردند.»
عکس: «نمای پرسپکتیو (Vue d’optique) بندر جده، حدود ۱۷۶۰، چاپی از Louis-Joseph Mondhare؛ نمایی هنری با تأثیر بصری عمیق از جده در دوره تاریخی.»
پایان پیام
بیشتر بخوانید: تاریخی که باید از نو خواند