ابرازگری ابزاری برای رشد یا منبعی برای اضطراب؟
به گزارش گلونی، در سالهای اخیر صفحههای مجازی به بخش جداییناپذیری از زندگی ما بدل شدهاند و حضور در پلتفرمهایی مانند اینستاگرام، تیکتاک، یوتیوب یا ایکس برای بسیاری از ما امری روزمره است. این صفحات در کنار نقش مؤثرشان در معرفی محصولات، اطلاعرسانی رسانهای و معرفی رویدادهای فرهنگی و هنری، جنبههای دیگری هم دارند که نباید نادیده گرفته شوند.
تمایل به دیدهشدن؛ پدیدهای فراگیر
اگر از کاربران بپرسیم چرا در فضای مجازی فعالیت میکنند، پاسخ مشترک بسیاری «برای دیدهشدن» خواهد بود. این میل در ذات خود نهتنها منفی نیست، بلکه بخشی طبیعی از نیاز انسان به ارتباط و بقا محسوب میشود. با این حال، زمانی نگرانی ایجاد میکند که سلامت روان فرد را تحت تأثیر قرار دهد.
ابرازگری و تمایل به دیدهشدن در شبکههای اجتماعی به پدیدهای گسترده تبدیل شده است؛ پدیدهای که هم میتواند فرصتهای تازهای برای رشد فردی و اجتماعی فراهم کند و هم تهدیدهایی جدی برای سلامت روان، بهویژه هنگامی که ساعتها صرف پیمایش و اسکرول صفحات میشود.
ابرازگری یعنی چه؟
ابرازگری به زبان ساده یعنی تمایل افراد برای بیان خود و نمایش ابعاد گوناگون زندگیشان. با گسترش شبکههای اجتماعی، این تمایل شدت گرفته و بسیاری از کاربران با انتشار مداوم تصاویر، ایدهها و سبک زندگیشان تلاش میکنند جایگاه اجتماعی خود را تثبیت کنند.
اما این فرآیند گاهی به «فشار برای دیدهشدن» میانجامد؛ فشاری که فرد را وادار میکند تصویری بینقص از خود ارائه دهد، مدام خود را با دیگران مقایسه کند، از تواناییها و استعدادهایش غافل شود و حتی رضایت از چهره و بدن خود را از دست بدهد. چنین وضعیتی بهتدریج اضطراب ناشی از مقایسه اجتماعی را تقویت کرده و فرد را در محیطی قرار میدهد که تنها برگزیدهترین بخشهای زندگی دیگران را میبیند؛ بخشهایی که با دقت برای نمایش بهترین تصویر ممکن انتخاب شدهاند.
نمیتوان فقط بدبین بود
با این حال، همانطور که در هر پدیدهای ضرورت تعادل وجود دارد، ابرازگری در صورت مدیریت درست میتواند پیامدهای مثبتی به همراه داشته باشد. افزایش اعتمادبهنفس، ایجاد فرصتهای شغلی و تحصیلی، تقویت ارتباطات اجتماعی و حتی الهامبخشی به دیگران بخشی از این دستاوردهاست.
اما فشار بیش از اندازه برای جلب توجه و تأیید، سودمند نخواهد بود و پیامدهایی چون اضطراب، کاهش عزتنفس، ترس از قضاوت و نارضایتی مداوم از زندگی را در پی دارد. گاهی نیز این فشار افراد را به سوی عملهای زیبایی افراطی یا ورزشهای سنگین سوق میدهد که سلامت جسم و روان را توأمان تهدید میکند.
ابرازگری؛ واقعیتی انکارناپذیر
تمایل به دیدهشدن و ابرازگری در فضای مجازی واقعیتی است که نمیتوان آن را انکار کرد. اما با مدیریت آگاهانه، میتوان مرز میان فرصت و تهدید را تشخیص داد. فراموش نکنیم که اگر کسی در ظاهر یا حرفه موفقتر از ماست، ما نیز ویژگیهایی داریم که منحصر به فرد و قابل قیاس نیستند.
آموزش سواد رسانهای، ارتقای خودآگاهی و تعیین مرزهای شخصی هنگام استفاده از فضای مجازی میتواند آسیبهای احتمالی را کاهش داده و مزایای این فضا را تقویت کند. در این صورت، نهتنها زندگی فردی ما آرامتر و رضایتبخشتر خواهد شد، بلکه میتوانیم به نسلهای آینده نیز بیاموزیم که زندگی مسابقهای در استادیوم نیست؛ فرصتی است برای لذت بردن، نه صرفاً برای دیدهشدن.
پایان پیام
نویسنده: زهره درگاهی
در گلونی بیشتر بخوانید: