روزنامه نسیم شمال صدای طنز و اعتراض در آستانه مشروطه
به گزارش گلونی، در روزهایی که ایران در آستانه تحولات مشروطه میجوشید، نه ماه پیش از به توپ بسته شدن مجلس توسط محمدعلی شاه، در شهر رشت نسیمی وزیدن گرفت؛ نسیمی که نه از باد، بلکه از قلم بود. روزنامه نسیم شمال، نشریهای کوچک اما پرصدا، به همت سید اشرفالدین حسینی قزوینی، معروف به گیلانی، منتشر شد؛ روزنامهای که خیلی زود از مرزهای رشت فراتر رفت و به زبان مردم کوچه و بازار بدل شد.
آنچه روزنامه نسیم شمال را از دیگر نشریات زمانهاش متمایز میکرد، نه فقط اشعار طنزآمیز و انتقادیاش بود، بلکه صداقتی بود که در واژهها موج میزد. سید اشرفالدین خود تمام مطالب را مینوشت و از چاپ آثار دیگران پرهیز داشت. شعرهایش، با زبانی ساده و بیتکلف، دردهای مردم را بازتاب میدادند؛ از بیعدالتی و تبعیض گرفته تا فساد و استبداد.
طنز نه برای خنداندن، بلکه برای بیدار کردن
محبوبیت روزنامه نسیم شمال بهحدی بود که مردم، خودِ شاعر را با نام روزنامهاش صدا میزدند. هر شماره که منتشر میشد، ولولهای در شهر به پا میکرد. طنز او نه برای خنداندن، بلکه برای بیدار کردن بود؛ طنزی که در دل خود نقدی جدی و اجتماعی را حمل میکرد.
با مهاجرت سید اشرفالدین به تهران، روزنامه نسیم شمال همچنان به انتشار خود ادامه داد و به مدت بیست سال، هر هفته در دسترس مردم قرار گرفت. حتی پس از درگذشت او، انتشار این روزنامه برای مدتی ادامه یافت و به یکی از ماندگارترین آثار مطبوعاتی دوران مشروطه تبدیل شد.
امروز، وقتی از روزنامه نسیم شمال سخن میگوییم، از رسانهای حرف میزنیم که نهتنها تاریخ را روایت کرد، بلکه در ساختن آن نقش داشت. رسانهای که با زبان شعر، با طعنه و کنایه، با صدای مردم، به مقابله با استبداد برخاست و در حافظه فرهنگی ایران جاودانه شد.
پایان پیام