صداهایی که بلند است اما شنیده نمی شود
به گزارش گلونی، همیشه بزرگترها نیستند که بیشتر میدانند این جمله را از یک نوجوان شنیدم، آن هم وقتی که خودم را در جمعشان قرار دادم تا بفهمم در سرشان چه میگذرد. نوجوانهایی با ظاهر ساده، لباسهای گشاد و رنگهای تیره، بیهیاهو کنار هم نشسته بودند. برخلاف چیزی که فکر میکردم، خبری از گوشی و تکنولوژی نبود. داشتند دربارهی رویاهایشان حرف میزدند، رویاهایی واقعی، روشن، و پر از امید. رویاهایی که اگر حتی یکیشان به حقیقت بپیوندد، دنیا جای بهتری میشود.
با یک بهانه ساده، گفتم تنها هستم و اگر میشود در جمعشان باشم. پذیرفتندم. بیپرسش، بیقضاوت. فقط خواستند شنیده شوند. برای اینکه زود با آنها همدل شوم، بیشتر گوش دادم تا حرف بزنم.
و آنجا بود که فهمیدم چقدر تصویرم از این نسل اشتباه بوده. اتفاقاً سعدی را میشناختند، شاهنامه را بلد بودند، و یکیشان با ریتم رپ، شعری از حافظ را خواند که شجریان آن را با صدای آسمانیاش اجرا کرده بود. با همان شور و همان معنا، فقط با زبان خودشان.
فکر میکردم دیگر قرار نیست از زبان نوجوانها واژههایی مثل شعر مولانا یا دیوان شمس را بشنوم. فکر میکردم هنر مینیاتور برایشان غریبه است. اما اشتباه میکردم. آنها نهتنها این واژهها را میشناختند، بلکه بلد بودند چطور با آنها زندگی کنند. بلد بودند چطور شعر را با موسیقی ترکیب کنند، چطور از تصویرسازی سنتی در طراحی لباس یا پوستر استفاده کنند، و چطور از هنر برای فهم دنیای امروز کمک بگیرند.
من آن روز نه فقط با چند نوجوان همصحبت شدم، بلکه با نسلی روبهرو شدم که با وجود همه فاصلهها، هنوز ریشههای فرهنگیاش را میشناسد. نسلی که بلد است شعر حافظ را با ریتم رپ بخواند، از شاهنامه قصه بسازد، و از هنر فرش الهام بگیرد. نسلی که اگر به او اعتماد کنیم، اگر به جای نصیحت شنوندهاش باشیم، میتواند چیزهایی را به ما یاد بدهد که در هیچ کتابی نیست.
حالا، هر وقت آن جمله را به یاد میآورم «همیشه بزرگترها نیستند که بیشتر میدانند» لبخند میزنم. چون میدانم دانستن فقط به سن و سال نیست. به شنیدن، دیدن و پذیرفتن است. به این است که گاهی باید سکوت کرد، نشست کنارشان، و اجازه داد خودشان حرف بزنند. آنوقت میبینی چقدر حرف برای گفتن دارند، چقدر دنیا را با نگاه خودشان میفهمند، و چقدر چیزهایی را بلدند که ما فراموش کردهایم.
شاید مهمترین چیزی که آن روز یاد گرفتم این بود که ارتباط واقعی، از دل احترام و همدلی میآید. نه از دانستن بیشتر، نه از تجربهی بیشتر، بلکه از خواستن برای فهمیدن. از اینکه بخواهی بدانی در دل نسل جدید چه میگذرد، و نه اینکه فقط بگویی چه باید بگذرد.
حالا هر وقت نوجوانی را میبینم که با لباس ساده و نگاه خجالتی در گوشهای ایستاده، یاد آن جمع میافتم. یاد آن لحظهای که پذیرفته شدم، فقط چون خواستم شنونده باشم. و با خودم میگویم، شاید وقت آن رسیده که ما بزرگترها، کمی بیشتر یاد بگیریم. از آنها، با آنها، و برای آیندهای که قرار است با هم بسازیم.
پایان پیام
نویسنده: زهره درگاهی
