مرز بی‌احترامی کجاست؟
من از بیگانگان دیگر ننالم
که با من هرچه کرد آن آشنا کرد
به گزارش گلونی، اگر حافظ در زمان اکنون زیست می‌کرد، شاید این بیت را با صدای بلند فریاد می‌زد؛ چرا که آنچه امروز در قالب یک مسابقه نمایشی با نام «بازمانده» در شبکه نمایش خانگی رخ داده، بیش از هر چیز یادآور بی‌توجهی خودمان به میراث و هویت تاریخی‌مان است.
این برنامه که به‌تازگی با پلتفرم اختصاصی «بازمانده‌بین» آغاز به کار کرده، مسابقه‌ای نمایشی است که در آن شرکت‌کنندگان باید با پرتاب کیسه‌های شنی، پازلی موسوم به «سیبل» را تخریب کنند. نکته بحث‌برانگیز اینجاست که طرح روی این پازل برگرفته از نمادهای باستانی ایران است؛ دو حیوان اسطوره‌ای شبیه به «گریفین» یا «شیر-مرغ بالدار» در دو سوی نقشی مرکزی شبیه به درفش‌های کهن ایرانی، نمادهایی که یادآور سرستون‌های تخت‌جمشید«پارسه» و عناصر درفش کاویانی هستند.
بر اساس تصاویر منتشرشده، شرکت‌کنندگان موظف‌اند به‌سوی این نمادهای ملی شلیک کنند و آن‌ها را فرو بریزند. همین انتخاب تصویری، موجی گسترده از واکنش‌های انتقادی در شبکه‌های اجتماعی برانگیخته و بسیاری آن را «بی‌احترامی به هویت تاریخی» دانسته‌اند.
اتاق فکرهایی بی‌فکر
اتاق فکرهایی که هیچ فکر درستی در آن جرقه نمی‌زند، ایده‌هایی که تنها یک بار بر روی کاغذ می‌آیند و بدون هیچ بازبینی اجرا می‌شوند، نتیجه‌ای جز چنین بی‌احترامی آشکار ندارند. پلتفرم‌های شبکه خانگی نیز گاه به جای آن‌که بر کیفیت و اندیشه‌ی فرهنگی تمرکز کنند، تنها به منفعت مالی چشم می‌دوزند و از هر برنامه‌ای استقبال می‌کنند؛ بی‌آنکه به پیام و اثر اجتماعی آن بیندیشند.
اما گاهی باید به‌جای آن‌که پروژه‌ای برایمان منفعت مالی داشته باشد، برایمان منفعت ملی داشته باشد. هیچ‌کس تا به حال با خراب کردن آباد نشده؛ و برنامه‌سازان این مسابقه نیز با تخریب نمادهای ملی و اسطوره‌ای، نه تنها چیزی نساخته‌اند، بلکه زخمی بر حافظه‌ی جمعی ما زده‌اند.
«بازمانده» در حقیقت باز مانده است
اگر ما خودمان برای هویت خودمان ارزش قائل نباشیم، چه توقعی از دیگران داریم که آن را پاس بدارند؟ «بازمانده» در حقیقت باز مانده است؛ بازمانده‌ای از اندیشه‌های سطحی و بی‌ریشه که به جای ساختن، تنها ویران می‌کند. و پلتفرم اختصاصی این پروژه با نام «بازمانده‌بین» نیز، بیش از آن‌که آغاز به کار باشد، نشانه‌ای از آغاز یک بحران فرهنگی است.
و پرسش اصلی همچنان باقی است: مرز بی‌احترامی کجاست؟ تا کی قرار است شاهد این بی‌احترامی‌ها در شمایل گوناگون باشیم؟ آیا زمان آن نرسیده که به جای آزمودن مرزهای تحمل جامعه، به مرزهای احترام و پاسداشت هویت تاریخی و فرهنگی خود بیندیشیم؟
پایان پیام
نویسنده: زهره درگاهی