انحراف ستونهای چهلستون تأیید شد؛ زنگ خطر برای یکی از مهمترین بناهای تاریخی اصفهان
به گزارش گلونی بررسیهای تخصصی نشان میدهد انحراف و کمانش بخشی از ستونهای کاخموزه چهلستون اصفهان تأیید شده است؛ آسیبی که کارشناسان آن را در ارتباط با موج انفجارهای ناشی از حمله به محدوده دولتخانه صفوی میدانند و معتقدند برای جلوگیری از تشدید خسارت، این بنای ثبت جهانی نیازمند مرمتی علمی و تأمین اعتبار فوری است.
مصطفی هادیپور، مدیر پایگاه میراث جهانی چهلستون، با اشاره به نتایج مطالعات انجامشده گفت نقشهبرداریهای دقیق و بررسیهای شرکت مشاور طرح مرمت، انحراف ستونهای ایوان و همچنین آسیبدیدگی دیوار جنوبی بنا را بهطور رسمی تأیید کرده است.
به گفته او، همزمان با انجام مطالعات، مجموعهای از اقدامات اضطراری از جمله مهار موقت ستونها، پایش ترکها، شمعبندی حفاظتی، آزمایشهای غیرمخرب و مستندسازی سهبعدی در دستور کار قرار گرفته و گزارشهای تخصصی نیز برای تصمیمگیری نهایی به وزارت میراثفرهنگی ارسال شده است.
هادیپور تأکید کرد که اجرای طرح اصلی مقاومسازی، به تأمین اعتبار وابسته است و هنوز مشخص نیست راهکار نهایی، بازکردن و نصب دوباره ستونها خواهد بود یا استفاده از روشهای کمتهاجمی و سبکسازی.
او همچنین گفت پایش روزانه مجموعه پس از حملات نشان داد ترکهای ایجادشده در حال گسترش هستند و ستونهای میانی اطراف حوض ایوان بهتدریج دچار انحراف شدهاند. به گفته مدیر پایگاه، برخلاف تصور برخی کارشناسان، بررسیهای جدید نشان میدهد چهار ستون اطراف حوض در مرمتهای گذشته دارای تقویت فلزی نبودهاند؛ موضوعی که اکنون از سوی مشاور طرح نیز تأیید شده است.
در همین حال، فرامرز پارسی، مدیر شرکت مشاور مطالعات و مرمت چهلستون، نیز با تأیید کمانش ستونها اعلام کرد که علاوه بر این بخش، تیرهای اصلی و خرپاهای بنا نیز بر اثر موج انفجار دچار ترکهای سازهای شدهاند.
او با اشاره به مرمتهای انجامشده توسط مؤسسه ایتالیایی ایزمئو در دهه ۵۰ گفت شواهد نشان میدهد چهار ستون اطراف حوض بهدلیل ویژگیهای سازهای، فاقد هسته فولادی هستند و همین مسئله میتواند علت آسیبپذیری بیشتر آنها باشد؛ بهگونهای که انحنای این ستونها اکنون با چشم غیرمسلح نیز قابل مشاهده است.
انحراف ستونهای چهلستون تأیید شد
پارسی با تأکید بر اینکه ستونها در حال حاضر خطر ریزش فوری ندارند، گفت برای حفظ پایداری بلندمدت بنا باید مدل سازهای دقیقی از چهلستون تهیه و عملیات استحکامبخشی با فناوریهای نوین و کمتهاجمی انجام شود؛ رویکردی که به گفته او، برخلاف شیوههای قدیمی، بدون باز کردن کامل ستونها و با حفظ اصالت بنا امکانپذیر است.
به گفته این معمار و مرمتگر، مستندسازی سهبعدی و نقشهبرداری دقیق مجموعه به پایان رسیده و در صورت تأمین اعتبار، این اطلاعات مبنای اجرای مرمت جامع و مقاومسازی ستونهای آسیبدیده خواهد بود.
ماجرای انحراف ستونهای چهلستون از زمان انتشار گزارشهایی درباره آسیبهای ناشی از موج انفجار در حریم دولتخانه صفوی مطرح شد. در ابتدا برخی کارشناسان با استناد به مرمتهای دهه ۵۰، احتمال آسیب سازهای را بعید میدانستند، اما بررسیهای تازه نشان میدهد دستکم چهار ستون اطراف حوض در آن دوره تقویت فلزی نشده بودند و اکنون بیشترین میزان انحراف را نشان میدهند.
حمله به محدوده دولتخانه صفوی، علاوه بر چهلستون، به دهها اثر تاریخی اصفهان نیز آسیب وارد کرده است؛ محدودهای که در حریم میدان نقشجهان و کاخ جهانی چهلستون قرار دارد و بر اساس کنوانسیونهای بینالمللی باید از هرگونه حمله نظامی مصون بماند.
پایان پیام
بیشتر بخوانید: نصف جهان ایستاده در غبار