آلودگی نفتی سواحل قشم؛ تلاش برای مهار لکههای نفتی و نجات زیستبوم ساحلی
به گزارش گلونی سواحل جنوبی جزیره قشم و بخشهایی از جزیره هنگام در روزهای اخیر با آلودگی نفتی مواجه شدهاند؛ لکههایی که علاوه بر نوار ساحلی، بخشی از پهنه آبهای اطراف این جزایر را نیز تحت تأثیر قرار داده و نگرانیها درباره پیامدهای آن برای اکوسیستمهای حساس منطقه را افزایش داده است. در پی شناسایی آلودگی، عملیات پایش، مهار و پاکسازی با مشارکت دستگاههای اجرایی، نیروهای تخصصی محیط زیست، سازمان بنادر، منطقه آزاد قشم و جوامع محلی آغاز شده و همچنان ادامه دارد.
بخش عمده آلودگی نفتی سواحل قشم در سواحل جنوبی
بر اساس گزارشهای منتشرشده، آلودگی در بخشهایی از سواحل سوزا، شیبدراز، نقاشه، محدوده جنگلهای حرا و جزیره هنگام مشاهده شده است. ارزیابیهای اولیه محیط زیست هرمزگان نشان میدهد حدود ۳.۲ هکتار از نوار ساحلی و حدود ۹ هکتار از پهنه دریایی درگیر آلودگی شدهاند؛ موضوعی که ضرورت واکنش سریع برای جلوگیری از گسترش لکههای نفتی را دوچندان کرده است.
منشأ دقیق آلودگی در نخستین روزهای حادثه مشخص نبود و بررسیهای تخصصی برای شناسایی منبع آن در دستور کار قرار گرفت. همزمان، مقامهای قضایی قشم نیز با ورود به موضوع، دستگاههای مسئول را به مهار فوری آلودگی و بررسی منشأ آن مکلف کردند.
پاکسازی دستی و استفاده از تجهیزات تخصصی
با آغاز عملیات پاکسازی، نیروهای محیط زیست و تیمهای تخصصی در نقاط آلوده مستقر شدند. در منطقه سوزا تاکنون حدود ۹۵۰ متر از نوار ساحلی بهصورت دستی و با استفاده از تجهیزات موجود پاکسازی شده است. در آبهای ساحلی شیبدراز نیز لکههای شناور نفتی با استفاده از پدهای جاذب جمعآوری شدهاند.
این عملیات با مشارکت فرمانداری قشم، دهیاریها، جوامع محلی، سازمانهای مردمنهاد، سازمان بنادر و دریانوردی و سازمان منطقه آزاد قشم انجام میشود؛ مشارکتی که در شرایط وقوع آلودگیهای ساحلی میتواند نقش مهمی در افزایش سرعت واکنش و جلوگیری از گسترش آلایندهها داشته باشد.
در بخش دریایی نیز تجهیزات مقابله با آلودگی از جمله بومهای جمعآوری و شناورهای مورد نیاز در مناطق درگیر مستقر شدهاند تا از حرکت و گسترش لکههای نفتی جلوگیری شود. همزمان پایش مستمر مناطق آلوده در دستور کار قرار دارد.
حساسترین بخشهای اکوسیستم قشم
یکی از مهمترین نگرانیها در این حادثه، رسیدن مواد نفتی به زیستگاههای حساس ساحلی و بهویژه جنگلهای حرا است. این زیستبومها علاوه بر ارزش اکولوژیک، نقش مهمی در تثبیت سواحل، فراهم کردن زیستگاه برای آبزیان و پرندگان و پشتیبانی از معیشت جوامع محلی دارند.
همچنین با توجه به قرار گرفتن ساحل شیبدراز در محدوده زیستگاه و سایت تخمگذاری لاکپشتهای پوزهعقابی، ضرورت پاکسازی این منطقه با دقت بیشتر را دوچندان کرده است.
ضرورت شناسایی منشأ آلودگی
پاکسازی ساحل تنها بخشی از مدیریت این حادثه است و شناسایی منبع آلودگی اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا بدون مشخص شدن منشأ، احتمال تکرار آلودگی و ورود دوباره مواد نفتی به آبهای منطقه وجود خواهد داشت.
در همین راستا، بررسیهای تخصصی و پیگیری قضایی برای شناسایی عامل یا منشأ آلودگی در جریان است. در یکی از گزارشهای منتشرشده نیز از شناسایی یک شناور و صدور دستور انتقال آن برای انجام بررسیهای بیشتر خبر داده شده است.
قشم؛ زیستبومی که نباید قربانی آلودگی نفتی شود
قشم تنها یک مقصد گردشگری نیست؛ این جزیره یکی از ارزشمندترین پهنههای دریایی کشور است که زیستگاههای ساحلی، جنگلهای حرا، آبسنگها و جوامع متنوع آبزی را در خود جای داده است. از همین رو، هر آلودگی نفتی سواحل قشم، حتی اگر در سطح محدود باقی بماند، میتواند آثار خود را بر زنجیره غذایی و زیستگاههای حساس برجای بگذارد.
آخرین گزارشها از بهبود وضعیت مناطق درگیر نسبت به روزهای گذشته و استمرار عملیات پاکسازی و مهار حکایت دارد، اما پایش باید تا اطمینان از حذف کامل آثار آلودگی ادامه پیدا کند.
آلودگی نفتی سواحل قشم بار دیگر اهمیت آمادگی برای مقابله با حوادث نفتی در خلیجفارس، به ویژه در شرایط خاص کنونی را یادآوری میکند؛ منطقهای که فشارهای ناشی از فعالیتهای دریایی، حملونقل نفت و فرآوردههای نفتی و سایر فعالیتهای انسانی، ضرورت حفاظت و واکنش سریع در برابر آلودگیها را بیش از گذشته آشکار کرده است.
پایان پیام
بیشتر بخوانید: قاچاق بنزین؛ هزینهای که فقط از جیب اقتصاد ایران پرداخت نمیشود