اعتیاد به اینترنت؛ وقتی فضای آنلاین سلامت روان و زندگی روزمره را تهدید میکند
به گزارش گلونی مطالعهای جدید در آلمان نشان میدهد استفاده بیش از حد و مشکلساز از اینترنت میتواند با افزایش استرس، افت خلقوخو و بیتوجهی به سایر جنبههای مهم زندگی همراه باشد؛ یافتهای که پژوهشگران آن را زنگ هشداری برای پیشگیری از اعتیاد به اینترنت و دیگر شکلهای اعتیاد رفتاری به فضای آنلاین میدانند.
پژوهشگران دانشگاه دویسبورگ-اسن آلمان در مطالعهای که نتایج آن در نشریه علمی PLOS One منتشر شده است، ارتباط میان استفاده افراطی از اینترنت، اعتیاد به اینترنت و سلامت روان را بررسی کردند.
این پژوهش روی ۹۰۰ بزرگسال آلمانی انجام شد که در سال ۲۰۲۵ دستکم یک بار در سال از بازیهای آنلاین، شبکههای اجتماعی، محتوای پورنوگرافی یا خرید اینترنتی استفاده کرده بودند.
محققان با توجه به میزان و الگوی استفاده، کاربران را در سه گروه «غیرمسئلهدار»، «پرخطر» و «بیمارگونه» طبقهبندی کردند؛ گروهی که ویژگیهای آنها میتواند با نشانههای اعتیاد به اینترنت همپوشانی داشته باشد.
در این مطالعه، استفاده مشکلساز از اینترنت به وضعیتی اطلاق شده است که فرد بهدلیل استفاده بیش از اندازه از برنامههای آنلاین، دچار اختلال در عملکرد روزانه یا ناراحتی روانی میشود؛ وضعیتی که در برخی موارد بهعنوان اعتیاد به اینترنت شناخته میشود.
شرکتکنندگان به مدت دو هفته، هر شب پرسشنامهای را تکمیل کردند که در آن میزان استرس، خلقوخو، وسوسه برای ورود به اینترنت، مدت زمان استفاده از فضای آنلاین، احساس لذت یا آرامش ناشی از آن و همچنین میزان غفلت از سایر فعالیتهای زندگی ارزیابی میشد.
نتایج نشان داد افرادی که الگوی استفاده مشکلسازتری از اینترنت داشتند، بهطور متوسط استرس بیشتری را تجربه میکردند، خلقوخوی نامناسبتری داشتند، زمان بیشتری را در فضای آنلاین سپری میکردند و بیش از دیگران از مسئولیتها و فعالیتهای روزمره خود غافل میشدند؛ نشانههایی که در مطالعات مربوط به اعتیاد به اینترنت نیز مورد توجه قرار گرفتهاند.
پژوهشگران همچنین دریافتند که مهمترین عامل ادامه استفاده از اینترنت، «وسوسه لحظهای» برای آنلاین شدن است؛ در حالی که احساس لذت و آرامش پس از استفاده، این رفتار را تقویت میکند.
اعتیاد به اینترنت
آندریاس اولکر، از نویسندگان این مطالعه، گفت مدیریت لحظات وسوسه برای ورود به اینترنت میتواند در پیشگیری و درمان استفاده مشکلساز از فضای آنلاین و اعتیاد به اینترنت مؤثرتر از تمرکز صرف بر استرس یا خلقوخو باشد.
با این حال، پژوهشگران تأکید کردند که این نتایج به معنای مضر بودن همه انواع استفاده از اینترنت نیست.
به گفته آنان، اینترنت میتواند تا زمانی که باعث نادیده گرفتن مسئولیتها، فعالیت بدنی، حضور در طبیعت یا ارتباط با خانواده و دوستان نشود، نقش مثبتی در ایجاد سرگرمی، لذت و کاهش استرس ایفا کند.
یافتههای این تحقیق با نتایج مطالعات پیشین نیز همسو است؛ پژوهشهایی که نشان دادهاند اعتیاد به اینترنت، بهویژه در میان جوانان، میتواند با تغییراتی در عملکرد شبکههای عصبی مغز و افزایش رفتارهای اعتیادگونه همراه باشد.
پایان پیام
ترجمه: مریم قرهگزلو
بیشتر بخوانید: معتادان به استفاده از تلفن همراه رصد میشوند