شلتوک‌کاری در کرخه؛ چرا حقابه تالاب هورالعظیم با چالش جدی روبه‌رو شده است؟
به گزارش گلونی حقابه تالاب هورالعظیم بار دیگر در کانون نگرانی‌های مدیریت منابع آب خوزستان قرار گرفته است. این بار، معاون سازمان آب و برق خوزستان هشدار داده که گسترش شلتوک‌کاری در حوضه کرخه، تعادل منابع آبی را بر هم زده و تأمین حقابه تالاب هورالعظیم را با چالش جدی مواجه کرده است.
علی شهبازی، معاون سازمان آب و برق خوزستان، در نشست شورای کشاورزی استان اعلام کرد که توسعه کشت برنج در حوضه کرخه، علاوه بر افزایش فشار بر منابع آبی، عدالت در توزیع آب را نیز تحت تأثیر قرار داده است. به گفته او، برداشت گسترده آب برای شلتوک‌کاری باعث شده حتی در زمان رهاسازی موجی آب نیز جریان کافی به انتهای شبکه و تالاب نرسد؛ زیرا بخش قابل توجهی از آب توسط پمپ‌های فعال در اراضی برنج برداشت می‌شود.
او با اشاره به آمار رهاسازی آب در سال جاری گفت از ابتدای خردادماه تاکنون حدود ۴۴۰ میلیون مترمکعب آب در حوضه کرخه تأمین و رهاسازی شده که حدود ۳۷۰ میلیون مترمکعب آن در بخش کشاورزی مصرف شده و تنها باقی‌مانده آن به سمت تالاب هدایت شده است. به گفته شهبازی، مصرف بالای آب در اراضی شلتوک‌کاری، ضرورت بازنگری در مدیریت منابع آب این حوضه را دوچندان کرده است.
تغییر برنامه مدیریت آب کرخه
معاون سازمان آب و برق خوزستان با بیان اینکه برنامه اولیه تخصیص آب بر پایه مطالعات علمی و نظر مراکز تخصصی تدوین شده بود، گفت به‌دلیل تغییر الگوی کشت، ناچار شده‌اند با پذیرش ریسک، حجم آب قابل برنامه‌ریزی و برنامه تخصیص آب را اصلاح کنند.
بر این اساس، حجم آب قابل برنامه‌ریزی حوضه کرخه از ۹۲۲ میلیون مترمکعب به یک میلیارد و ۲۶۰ میلیون مترمکعب افزایش یافته است؛ با این حال، مسئولان تأکید می‌کنند این افزایش به معنای تأمین کامل نیازهای آبی نیست و همچنان محدودیت منابع پابرجاست.
نوبت‌بندی سختگیرانه برای حفظ حقابه تالاب هورالعظیم
به گفته شهبازی، در شرایط فعلی اجرای نوبت‌بندی دقیق و سختگیرانه آب تنها راه مدیریت حوضه کرخه است. زیرا اگر آب بدون برنامه رهاسازی شود، نیاز آبی منطقه به بیش از یک میلیارد و ۵۰۰ تا یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون مترمکعب خواهد رسید؛ رقمی که امکان تأمین آن وجود ندارد.
او همچنین از بررسی دوباره وضعیت منابع آب در ماه‌های آینده خبر داد و گفت پس از به‌روزرسانی پیش‌بینی‌های هواشناسی، میزان رهاسازی آب در پاییز و ریسک‌های ناشی از کاهش منابع آبی بار دیگر در کارگروه سازگاری با کم‌آبی بررسی خواهد شد.
هورالعظیم همچنان چشم‌انتظار حقابه
تالاب هورالعظیم یکی از بزرگ‌ترین تالاب‌های مرزی ایران و عراق است که بخش مهمی از آب خود را از حوضه کرخه دریافت می‌کند. این تالاب در سال‌های اخیر به‌دلیل خشکسالی، کاهش ورودی آب و اجرای طرح‌های بالادستی با افت سطح آب و خشک شدن بخش‌هایی از بستر خود روبه‌رو بوده است.
اکنون اظهارات مسئولان آب خوزستان نشان می‌دهد حقابه تالاب هورالعظیم علاوه بر تأثیرپذیری از خشکسالی، با فشار ناشی از گسترش شلتوک‌کاری در حوضه کرخه نیز مواجه شده است؛ موضوعی که مدیریت منابع آب این حوضه را ناچار به بازنگری در شیوه تخصیص آب و اجرای برنامه‌های سختگیرانه‌تر کرده است.
پایان پیام
بیشتر بخوایند: کشاورزی ناپایدار چگونه تالاب‌های ایران را تشنه کرد؟