برگزاری چهارمین همایش ملی یوزپلنگ آسیایی؛ گامی برای حفاظت از میراث زیستی ایران
به گزارش گلونی، چهارمین همایش ملی یوزپلنگ آسیایی همزمان با ۹ شهریور، روز ملی یوزپلنگ، در بجنورد برگزار شد؛ همایشی که در آن مسئولان و کارشناسان با تشریح آخرین وضعیت جمعیت یوز ایرانی، مهمترین تهدیدهای پیش روی این گونه و برنامههای حفاظتی را بررسی کردند. در این نشست، کاهش تلفات جادهای، حفاظت مؤثر از زیستگاههای حساس، تقویت زیرساختهای حفاظتی و مشارکت جوامع محلی بهعنوان مهمترین الزامات نجات یوز آسیایی مورد تأکید قرار گرفت و منطقه میاندشت جاجرم نیز بهعنوان یکی از مهمترین زیستگاههای باقیمانده این گونه در کشور مورد توجه قرار گرفت.
چهارمین همایش ملی یوزپلنگ آسیایی؛ از وضعیت جمعیت تا تهدیدهای پیشرو
شینا انصاری: حفاظت از یوز، مسئولیت مشترک همه بخشهاست
شینا انصاری، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، در این همایش با اشاره به ظرفیتهای ارزشمند تنوعزیستی خراسان شمالی، حفاظت از گونههای در معرض خطر را نیازمند همکاری همه بخشهای جامعه دانست. به گفته او، حفاظت از یوزپلنگ آسیایی نمیتواند صرفاً بر عهده سازمان حفاظت محیط زیست باشد و دستگاههای اجرایی، جوامع محلی، سازمانهای مردمنهاد، رسانهها و فعالان محیط زیست باید در این مسیر نقشآفرینی کنند.
انصاری همچنین با اشاره به حضور یوز در منطقه میاندشت جاجرم، این موضوع را نشانهای از اهمیت و ظرفیت این زیستگاه دانست و بر تقویت اقدامات حفاظتی در آن تأکید کرد. در جریان برنامههای این همایش، دو پاسگاه محیطبانی نیز در استان به بهرهبرداری رسید و ارتباط رادیویی پاسگاه بردبلند میاندشت جاجرم افتتاح شد؛ اقداماتی که با هدف افزایش توان پایش و حفاظت در زیستگاه یوز انجام شده است.
باقر نظامی: جمعیت یوز در شرایطی شکننده قرار دارد
باقر نظامی، مدیر پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی، با ارائه گزارشی از وضعیت جمعیت این گونه در کشور اعلام کرد که در حال حاضر ۲۷ یوزپلنگ شناسایی شدهاند که شامل هفت نر، شش ماده، ۹ فرد با جنسیت نامشخص و پنج توله است.
او با تأکید بر شکنندهبودن جمعیت یوز ایرانی، تلفات جادهای را یکی از مهمترین تهدیدهای این گونه عنوان کرد. به گفته نظامی، طی ۲۵ سال گذشته حدود ۱۰۰ یوزپلنگ در کشور تلف شدهاند و بخش قابلتوجهی از این تلفات به سوانح جادهای مربوط بوده است.
مدیر پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی همچنین از پیگیری موضوع ایمنسازی جادهها و مذاکرات با وزارت راه و شهرسازی خبر داد و تأکید کرد که کاهش تلفات جادهای باید به یکی از اولویتهای فوری برنامههای حفاظتی تبدیل شود.
استاندار خراسان شمالی: میاندشت باید به زیستگاهی امن برای یوز تبدیل شود
بهمن نوری، استاندار خراسان شمالی، حفاظت از محیط زیست را یکی از پیششرطهای توسعه استان دانست و بر ضرورت ایجاد تعادل میان فعالیتهای اقتصادی و الزامات زیستمحیطی تأکید کرد.
او با اشاره به ظرفیت منطقه میاندشت جاجرم، هدف استان را تبدیل این منطقه به زیستگاهی امن برای یوزپلنگ آسیایی عنوان کرد و گفت توسعه در حوزههایی مانند صنعت، معدن و تولید نباید به از بین رفتن سرمایههای طبیعی منجر شود. به اعتقاد او، توسعه و حفاظت در تقابل ذاتی با یکدیگر نیستند و میتوان با برنامهریزی صحیح، میان این دو تعادل برقرار کرد.
مدیرکل محیط زیست خراسان شمالی: حفاظت بدون مردم امکانپذیر نیست
مجید دریکوند، مدیرکل حفاظت محیط زیست خراسان شمالی، نیز بر اهمیت مشارکت مردم در حفاظت از حیاتوحش تأکید کرد. او با اشاره به ظرفیتهای زیستی استان و جایگاه آن در حفاظت از گونههای ارزشمند، استمرار برنامههای حفاظتی را ضروری دانست.
دریکوند تأکید کرد که حفاظت از طبیعت تنها با اقدامات سازمانی و افزایش نیرو و تجهیزات محقق نمیشود و حضور جوامع محلی، سازمانهای مردمنهاد و فعالان محیط زیست برای موفقیت برنامههای حفاظتی ضروری است. از این منظر، همراهکردن ساکنان مناطق پیرامونی زیستگاههای یوز میتواند نقش مهمی در کاهش تعارضات و افزایش امنیت زیستگاه داشته باشد.
فرماندار جاجرم: میاندشت نمونهای از امکان همزیستی انسان و طبیعت است
محمد ایزدی، فرماندار جاجرم، نیز در این همایش بر پیوند میان حفاظت از محیط زیست و توسعه پایدار تأکید کرد. او منطقه میاندشت را یکی از سرمایههای طبیعی مهم شهرستان دانست و حفاظت از یوزپلنگ آسیایی را بخشی از مسئولیت مشترک دستگاههای اجرایی و جامعه محلی عنوان کرد.
به گفته او، تجربه میاندشت نشان میدهد که میتوان میان نیازهای انسانی، توسعه منطقه و حفاظت از طبیعت به نقطه مشترک رسید. تداوم این مسیر نیازمند همکاری دستگاههای مسئول و مشارکت ساکنان محلی است تا حفاظت از یوز به بخشی از فرآیند توسعه پایدار منطقه تبدیل شود.
از تقویت پاسگاهها تا حفاظت مشارکتی؛ مسیر دشوار نجات یوز
مجموع مباحث مطرحشده در چهارمین همایش ملی یوزپلنگ آسیایی نشان داد که حفاظت از این گونه وارد مرحلهای حساس شده است؛ مرحلهای که در آن صرفاً افزایش جمعیت هدف نیست، بلکه حفظ تکتک افراد باقیمانده، تأمین امنیت زیستگاهها و فراهمکردن شرایط مناسب برای زادآوری اهمیت حیاتی دارد.
آمار ارائهشده از جمعیت شناساییشده یوز و تلفات چند دهه گذشته، در کنار تهدیدهایی همچون جادهها، تخریب زیستگاه و فشارهای انسانی، ضرورت اقدامات فوری را آشکار میکند. در این میان، منطقه میاندشت جاجرم بهدلیل اهمیت زیستگاهی و حضور یوز، جایگاه ویژهای در برنامههای حفاظتی کشور دارد.
پیام اصلی این همایش را میتوان در حرکت از «حفاظت اداری» به سمت حفاظت مشارکتی، زیستبوممحور و مبتنی بر همکاری میان دستگاهها و جوامع محلی خلاصه کرد؛ رویکردی که موفقیت آن میتواند نقشی تعیینکننده در آینده یوزپلنگ آسیایی در ایران داشته باشد.
پایان پیام
بیشتر بخوانید: از زخم ماریتا تا چشمهای پیروز؛ قصه سریعترین دوندهای که حریف ما نشد