تحول اکوسیستم گردشگری اصفهان؛ از میراثمحوری تا اقتصاد رویدادها
به گزارش گلونی و به نقل از میراثآریا، داوود آبیان، معاون گردشگری ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان اصفهان، در یادداشتی به بررسی وضعیت گردشگری این استان و تغییرات ایجادشده در این حوزه پرداخته است.
اصفهان سالها مقصدی شناختهشده برای گردشگری تاریخی بود و بخش قابلتوجهی از جذابیت آن به بناها و آثار تاریخی وابسته بود. با این حال، رویکردهای جدید در مدیریت گردشگری استان نشان میدهد که اکوسیستم گردشگری اصفهان در حال حرکت به سمت مدلی متنوعتر است؛ مدلی که در آن رویدادها، گردشگری تجربهمحور، مشارکت بخش خصوصی و اقتصاد سبز نقش پررنگتری دارند.
این گذار از مدل «بازدید از بناها» به سمت «اقتصاد رویدادمحور» (Event Economy)، میتواند اصفهان را از مقصدی صرفاً متکی بر بازدید از آثار تاریخی، به شهری زنده و پویا برای تجربههای فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی تبدیل کند.
گردشگری رویدادمحور؛ موتور محرک تقاضای سفر
برگزاری رویدادهای ورزشی، میزبانی سمپوزیومهای تخصصی و برگزاری برنامههای فرهنگی و تجلیل از مفاخر در مکانهایی مانند باغموزه چهلستون، بخشی از رویکرد جدید گردشگری اصفهان است.
یکی از مهمترین ظرفیتهای این رویکرد، توسعه گردشگری موسوم به MICE یا گردشگری رویدادهاست که شامل برگزاری جلسات، سفرهای تشویقی، کنفرانسها و نمایشگاهها میشود.
توسعه این نوع گردشگری میتواند به کاهش وابستگی تقاضای سفر به فصلهای خاص کمک کند. برگزاری رویدادهای ملی و تخصصی در طول سال، علاوه بر افزایش ورود گردشگران، ظرفیت اقامت در هتلها را در روزهای میانی هفته نیز افزایش میدهد.
به این ترتیب، رویدادها میتوانند یکی از ابزارهای مهم برای توزیع متوازن سفر و کاهش فصلی بودن گردشگری در اصفهان باشند.
انسجام فعالان؛ حلقه مهم در اکوسیستم گردشگری اصفهان
یکی از چالشهای همیشگی صنعت گردشگری، فاصله میان بخش دولتی و فعالان بخش خصوصی و همچنین فعالیت جزیرهای گروههای مختلف این حوزه است.
ایجاد ارتباط و همکاری بیشتر میان آژانسهای گردشگری، جامعه هتلداران، راهنمایان گردشگری و صاحبان بوتیکهتلها میتواند به شکلگیری شبکهای منسجمتر در اکوسیستم گردشگری اصفهان کمک کند.
وقتی فعالان گردشگری نتیجه برگزاری رویدادهای باکیفیت و افزایش تقاضای سفر را ببینند، انگیزه بیشتری برای سرمایهگذاری و توسعه فعالیتهای خود خواهند داشت. این همکاری، در کنار اقدامات تبلیغاتی، میتواند به تقویت برند گردشگری اصفهان نیز کمک کند.
گذار اقتصادی؛ گردشگری در برابر صنایع آلاینده
یکی دیگر از محورهای مطرحشده در این یادداشت، توجه به ظرفیت گردشگری بهعنوان یک صنعت سبز و استفاده بیشتر از این ظرفیت در اقتصاد استان است.
اصفهان با چالشهای اقلیمی و زیستمحیطی متعددی روبهروست و توسعه فعالیتهای اقتصادی کمآلاینده میتواند اهمیت ویژهای داشته باشد. گردشگری، با تکیه بر ظرفیتهایی مانند میراث فرهنگی، هنر، فرهنگ و تجربههای بومی، امکان ایجاد ارزش اقتصادی بدون وابستگی مستقیم به صنایع آلاینده را فراهم میکند.
در چنین شرایطی، تقویت گردشگری میتواند بخشی از مسیر حرکت اقتصاد استان به سمت فعالیتهای متنوعتر و پایدارتر باشد.
بازتعریف برند اصفهان؛ فراتر از میراث تاریخی
اصفهان سالهاست با عنوان «پایتخت فرهنگ و هنر ایران» شناخته میشود؛ اما برای حفظ و تقویت این جایگاه، صرفاً تکیه بر میراث تاریخی کافی نیست.
ایجاد فضاهای فرهنگی در کنار مراکز اقامتی، برگزاری رویدادهای هنری و فرهنگی و استفاده متفاوت از ظرفیت بناهای تاریخی، میتواند تعریف تازهای از گردشگری تجربهمحور ارائه دهد.
برگزاری مراسم و رویدادها در مکانهایی مانند باغموزه چهلستون نیز نشان میدهد که بناهای تاریخی میتوانند علاوه بر حفظ گذشته، در تولید و عرضه فرهنگ معاصر نیز نقش داشته باشند.
آینده اکوسیستم گردشگری اصفهان چه خواهد بود؟
تداوم این مسیر نیازمند برنامهریزی بلندمدت و استفاده از ابزارهای جدید مدیریت مقصد است. در این زمینه، چند اقدام میتواند به تثبیت جایگاه اصفهان در بازار گردشگری کمک کند:
۱. هوشمندسازی دادهها: استفاده از داشبوردهای مدیریتی برای بررسی ورود و خروج گردشگران و سنجش تأثیر رویدادها بر میزان اقامت و درآمد مراکز گردشگری.
۲. توسعه محصولات تخصصی گردشگری: برگزاری و تقویت رویدادهای تخصصی برای متنوعتر شدن سبد گردشگری اصفهان و جذب گروههای جدید گردشگران.
۳. تداوم میزبانی رویدادهای بزرگ: قرار گرفتن اصفهان در تقویم ثابت رویدادهای ملی و تخصصی میتواند به شکلگیری تقاضای مستمر برای سفر به این شهر کمک کند.
آنچه امروز در اکوسیستم گردشگری اصفهان در حال شکلگیری است، فراتر از برگزاری چند همایش، مسابقه یا برنامه فرهنگی است. تغییر در شیوه برگزاری رویدادها، افزایش تعامل با بخش خصوصی و توجه بیشتر به اقتصاد سبز، میتواند نشانه حرکت گردشگری استان به سمت مدلی متنوعتر و پویاتر باشد.
اگر این روند با برنامهریزی منسجم و حمایت نهادهای مختلف ادامه پیدا کند، اصفهان میتواند از ظرفیتهای تاریخی و فرهنگی خود برای ساختن آیندهای تازه در گردشگری استفاده کند؛ آیندهای که در آن میراث گذشته، رویدادهای امروز و اقتصاد پایدار در کنار یکدیگر قرار میگیرند.
پایان پیام
بیشتر بخوانید: هوش مصنوعی در گردشگری؛ از مدیریت مقصد تا حفاظت از میراث فرهنگی