ممنوعیت گاوبانگی در مناطق چهارگانه؛ تصمیمی دیرهنگام که به پای آژانسهای باتجربه سوخت
به گزارش گلونی، سازمان حفاظت محیط زیست در اقدامی جدید، گاوبانگی را در مناطق چهارگانه تحت مدیریت خود ممنوع اعلام کرد؛ اعلامیهای که هرچند در راستای ساماندهی تورهای پرهیاهو و پیشگیری از آسیب به زیستگاهها ضرورت داشت، اما زمانبندی آن ابهامها و گلایههایی جدی در میان فعالان گردشگری طبیعت به وجود آورد.
ممنوعیت گاوبانگی؛ فرمانی که آژانسها را غافلگیر کرد
بر اساس اعلام سازمان، فرمان ممنوعیت گاوبانگی در مناطق چهارگانه صادر شده است؛ اما نکته قابل توجه اینکه این در آستانه فصل گاوبانگی به اطلاع عموم رسیده است. یعنی زمانی که بسیاری از آژانسهای گردشگری، تورهای گاوبانگی خود را فروخته بودند، برنامهریزی کرده بودند و در برخی موارد، هزینههای میدانی، تدارکات و حتی تجهیزات لازم را تهیه کرده بودند.
به این ترتیب، بخشی از فعالان این حوزه با خبر این ممنوعیت، عملاً در برابر تصمیمی قرار گرفتند که فرصت بازگشت هزینهها یا اصلاح برنامههای خود را نداشتند. به گفته چند تن از فعالان گردشگری، زیان ناشی از کنسل شدن تورهای فروختهشده برای برخی آژانسها بهمراتب سنگینتر از آن است که صرفاً با یک اطلاعیه قابل جبران باشد.
بینظمی که جایگزین گاوبانگی شده بود
در سالهای گذشته، تورهای گاوبانگی در برخی مناطق چهارگانه با چه وضعیتی برگزار میشد؟ بازخوردها و تصاویری که از برخی تورها منتشر شد، نشان میداد فاصله ایمنی با وحوش رعایت نمیشد، تعداد نفرات از ظرفیت مجاز بیشتر بود و در مواردی، رفتارهایی از سوی برخی گردشگران صورت میگرفت که به آسایش و امنیت حیاتوحش آسیب میرساند. به تعبیر کارشناسان، همین بینظمیهای مکرر در سالهای اخیر بود که ارزیابی سازمان را به جایی رساند که ناچار به صدور این فرمان شد؛ هرچند خود این بینظمیها سالها بود که در مناطق تکرار میشد.
آنهایی که در خدمت حفاظت مشارکتی بودند
در همین میان، نباید از تورهایی غافل شد که سالها با استانداردهای بینالمللی گاوبانگی برگزار میکردند؛ تورهایی که دستکم نیمی از درآمد خود را صرف حفاظت از زیستگاه میکردند و در عمل، در خدمت حفاظت مشارکتی قرار داشتند.
به نظر میرسد همینها هستند که امسال بیشترین آسیب را از فرمان ممنوعیت دیدهاند؛ چرا که نهتنها برنامهای برای برگزاری غیراستاندارد نداشتند، بلکه سالها در جهت قانونی و پایدار شدن گردشگری حیاتوحش تلاش کرده بودند.
راهی برای بازگشت تورهای مسئولانه
بسیاری از فعالان این حوزه امیدوارند سازمان حفاظت محیط زیست در سالهای آینده، با تفکیک میان تورهای استاندارد و غیراستاندارد، شرایطی فراهم کند که آن دسته از آژانسهایی که توانایی برگزاری گاوبانگی مطابق با اصول بینالمللی و در راستای حفاظت مشارکتی را دارند، بتوانند به فعالیت خود ادامه دهند؛ کاری که هم از منظر توسعه گردشگری مسئولانه ارزشمند است و هم میتواند الگویی برای همزیستی انسان و حیاتوحش باشد.
پایان پیام
بیشتر بخوانید: ساماندهی آفرود و سافاری؛ از ممنوعیتهای مقطعی تا پایش هوشمند طبیعتگردی