ساختن در خانه‌ای که بوی امید می‌دهد؛ ادای احترام به اکبر علیزاده‌راد در کارخانه نوآوری آزادی
به گزارش گلونی نخستین رویداد از سلسله‌نشست‌های «یک سده کارآفرینی در ایران» با محوریت بزرگداشت زنده‌یاد مهندس اکبر علیزاده‌راد، بنیان‌گذار شرکت صنعتی آما، در کارخانه هوش مصنوعی ایرانی (فضای برج) برگزار شد. رویدادی که در آن، پیشکسوتان صنعت، فعالان استارتاپی و مسئولان اقتصادی گرد هم آمدند تا نشان دهند چگونه «ایده ساختن» از کارگاه‌های ۶۰ سال پیش تا آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی امروز پیوند خورده است.
آجر به آجر در پیوندی میان دو نسل
سوله‌های بلندبالای کارخانه نوآوری آزادی، فقط سقف و ستون و تیرآهن نیستند؛ این دیوارها حافظه دارند. ۶۰ سال پیش، اینجا خشت به خشت روی هم گذاشته شد تا دست‌های ایرانی، نیازمندی‌های بزرگ صنعتی‌شان را خود بسازند و زنجیر وابستگی را پاره کنند.
حالا، پس از دهه‌ها، همان سقفِ بلند، سایبانِ جوانانی است که شاید محصول دستشان دیگر «الکترود جوشکاری» نباشد، اما همان آتشِ «ساختن و ماندن» در چشمانشان شعله می‌کشد.
سه‌شنبه ۱۰ شهریور، فضای «برج» در کارخانه هوش مصنوعی ایران، میعادگاه پیوند دو نسل از عاشقان ایران بود؛ رویدادی برای ادای احترام به زنده‌یاد مهندس اکبر علیزاده‌راد (۱۳۰۳-۱۴۰۵)، بنیان‌گذار شرکت صنعتی آما؛ مردی که باور داشت هیچ بن‌بستی برای اراده آدمی وجود ندارد.
خوانساری: اصلاح حکمرانی، کلید جهش بزرگ ایران
در آغاز این گردهمایی، مسعود خوانساری، رئیس سابق اتاق بازرگانی تهران، با تأکید بر ضرورت پاسداشت مقام کارآفرینان کشور اظهار داشت: «تاریخ معاصر ایران وام‌دار خانواده‌های بزرگ و نامداری همچون «امین‌الضرب»، «خسروشاهی» و «خیامی» است که پایه‌های تولید و صنعت این سرزمین را پی‌ریزی کردند.»
وی با اشاره به ظرفیت‌های سرشار انسانی و اقتصادی کشور افزود: «اگر سازوکارهای حکمرانی بهبود یابد و زیرساخت‌های اقتصادی اصلاح شوند، ایران چنان جهش بزرگی خواهد کرد که هیچ قدرتی توان بازداشتن آن را نخواهد داشت؛ من به آینده این مرزوبوم سخت امیدوارم.»
از فرمولاسیون دیروز تا هوش مصنوعی امروز
در ادامه، فرزین فردیس، عضو هیئت‌رئیسه اتاق بازرگانی تهران، به دور جدید فعالیت‌های کارخانه نوآوری با محوریت فناوری‌های داده‌محور اشاره کرد و گفت: «تمرکز بر هوش مصنوعی در کارخانه هوش مصنوعی ایران، ادامه منطقی همان مسیری است که ۶۰ سال پیش علیزاده‌راد بنیان گذاشت. او شش دهه پیش مزیت رقابتی خود را در دانش عمیق فرمولاسیون دید؛ دانشی بومی که در روزگار خود دست‌نیافتنی بود و به آما هویت داد. امروز نیز برگ برنده ما در دنیای نوین، تکیه بر دانش پیشرفته و فناوری‌های روز است.»
مشکلات می‌آیند تا به دست شما حل شوند»
مهندس عباس علی مددی، مدیرعامل شرکت صنعتی آما، با یادآوری زیست اخلاقی و دانش‌محور علیزاده‌راد تأکید کرد: «مرحوم علیزاده‌راد همواره به دانش و کرامت انسان بها می‌داد. جمله‌ای از او همیشه چراغ راه زندگی من بوده که می‌گفت: «همه مشکلات می‌آیند تا به دست شما گشوده شوند.» او عاشق راستین این خاک بود؛ پس از انقلاب در وطن ماند، چرخ‌های صنعت را زنده نگه داشت و در کنار کارآفرینی، از خدمات عام‌المنفعه و احداث سه بیمارستان در مشهد دریغ نکرد.»
اکبر هاشمی، مدیرعامل کارخانه هوش مصنوعی ایران، با رویکردی واقع‌گرایانه و در عین حال امیدوارکننده به ضرورت حرکت در مسیر تکنولوژی‌های روز پرداخت. ایشان با تاکید بر ضرورت عبور از بحث‌های تئوریک و تمرکز بر «عمل»، اظهار داشت:
«بجای اینکه مدام بحث کنیم که مدرسه بسازیم یا دانشگاه، باید بر آنچه در آن مهارت داریم تمرکز کنیم؛ اما نباید فراموش کرد که اگر امروز در حوزه هوش مصنوعی (AI) وارد نشویم، در رقابت جهانی از جهان عقب خواهیم ماند. استارتاپ‌ها می‌توانند همچون یک منظومه عمل کنند؛ به‌گونه‌ای که در عین حفظ استقلال، با همکاری یکدیگر، قدرتی جمعی برای پیشبرد اقتصاد ایران ایجاد کنند.»
ایشان با اشاره به ریشه‌های شخصی و انگیزه‌ی خود برای کارآفرینی، افزودند:
«کارخانه متعلق به نسلی است که برای ساختن و کار کردن آمده است. من که فرزند یک کارگر هستم، می‌دانم که یک فرزند کارگر حق ندارد ناامید شود. انگیزه‌ی من برای حضور در این عرصه، عشق به فرآیند ساختن است. تاریخ نشان داده که اکثر شرکت‌های بزرگ و ماندگار جهان، دقیقاً در دل بحران‌ها و دشواری‌ها متولد شده‌اند.»
همچنین شاهرخ علیزاده، نایب‌رئیس هیئت‌مدیره شرکت صنعتی آما و نوه بنیان‌گذار این مجموعه، درباره اراده بی‌مانند پدربزرگش گفت: «پدربزرگم یک ویژگی منحصر‌به‌فرد داشت؛ کلمه «نمی‌شود» را نمی‌شناخت و مانعی جلودارش نبود. آما از یک کارگاه کوچک ۷۰۰ متری در تهران‌نو جوانه زد و با پشتکار و ایمان، به این مجموعه عظیم ۲۰ هزار متری بدل شد.»
حسین حمدیه مدیر فضای برج کارخانه هوش مصنوعی ایران، نیز کارخانه نوآوری را پنجره‌ای روبه‌رو به آینده توصیف کرد و گفت: «در روزگاری که شکاف‌ها عمیق شده‌اند، کارخانه نوآوری نمونه درخشانی از امید و همگرایی است؛ مکانی که در آن بردارها هم‌راستا می‌شوند و فضایی روحیه‌بخش برای نسل پویا و خلاق رقم می‌زنند.»
کارخانه هوش مصنوعی ایران
طنین ۱۰۸ سال نغمه‌های ماندگار میهن
در این یادمان هویتی، پیوند میان روح صنعت و جان‌مایه فرهنگ و هنر ایرانی بود. اجرای دو بخش موسیقی فاخر ملی و سنتی، گرما و شور به فضای کارخانه بخشید:
تکنوازی کمانچه چکاد فشارکی؛ روایتی از ۱۰۸ سال ترانه‌های ملی:
چکاد فشارکی با کمانچه‌نوازی خود، حاضران را به سفری در درازنای تاریخ معاصر برد؛ سفری از جنس امید، پایداری و مهر وطن. طنین قطعات جاودانه‌ای چون «ایران جوان»، «از خون جوانان وطن»، «شیر علیمردان»، «ای وطن»، «گل پامچال» و «تنیده یاد تو» سالن را غرق در سکوتی همراه با غرور ملی کرد.
دونوازی و آواز علی مبشری و سینا آزگاری
در بخش دیگری از این ضیافت هنری، تکنوازی بربت (عود) علی مبشری همراه با آواز سینا آزگاری، لطافتی از جنس موسیقی اصیل ایرانی را به دیوارهای صنعتی کارخانه بخشید تا خاطره این شب، با نواهای ماندگار در یادها ثبت شود. در این بخش نیز سرودهای میهنی خوانده شد.
اکبر علیزاده‌راد تنها یک کارخانه نساخت، بلکه یک «باور» را در دل خاک ایران کاشت: باور به اینکه این سرزمین را باید با دست‌های خودمان آباد کنیم. تبدیل کارخانه صنعتی آما به کارخانه نوآوری آزادی، موزه‌ای کردن گذشته نیست؛ بلکه ادامه دادن همان روح و منطق در کالبدی نوین است. چراغی که ۶۰ سال پیش در کارگاه‌های صنعتی روشن شد، امروز در قالب شرکت‌های نوپا و فناوری‌های مدرن فروزان مانده تا به یادمان بیاورد: اینجا همچنان جایی برای ساختن است.
پایان پیام
گزارش‌گر: مائده زارع‌پور