پایش توران برای حفظ امنیت زیستگاه یوز
به گزارش گلونی و به نقل از خبرگزاری ایسنا، مجموعه حفاظتی توران در حالی زیر پایش میدانی مدیر ملی پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی قرار گرفته که حفاظت از این زیستبوم فقط به رصد یوزها محدود نیست؛ تأمین آب، وضعیت مراتع، سلامت جمعیت علفخواران و کنترل عوامل تخریب نیز بخشی از زنجیرهای هستند که بقای حیاتوحش توران به آن وابسته است.
باقر نظامی بلوچی، مدیر ملی پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی، در جریان این بازدید وضعیت منابع حیاتی، زیرساختهای حفاظتی و سلامت جمعیتهای حیاتوحش در مجموعه حفاظتی توران را بررسی کرد.
آب؛ یکی از محورهای اصلی پایش در توران
در این بازدید، وضعیت چشمهها، آبشخورهای طبیعی و آبشخورهای شارژی بررسی شد. تأمین پایدار آب، نظافت دورهای حوضچهها و وضعیت پوشش گیاهی و کیفیت مراتع نیز در بخشهای مختلف پارک ملی، پناهگاه حیات وحش و منطقه حفاظتشده توران مورد ارزیابی قرار گرفت.
اهمیت این موضوع در توران از آن جهت بیشتر است که در یک زیستبوم خشک، کاهش منابع آب تنها مسئله تشنگی مستقیم حیاتوحش نیست و میتواند بر پوشش گیاهی و در ادامه بر جمعیت علفخواران و زنجیره غذایی گوشتخواران نیز اثر بگذارد. گزارشهای اخیر درباره این منطقه نیز نشان میدهد مدیریت منابع آب و آبرسانی به آبشخورها به یکی از بخشهای مهم عملیات حفاظتی تبدیل شده است.
شترهای سرگردان؛ تهدیدی برای زیستگاه
یکی دیگر از محورهای این بازدید، حضور شترهای سرگردان و خسارتهای ناشی از آنها بود. بر اساس گزارش ایسنا، اقدامات انجامشده برای مدیریت و کنترل این شترها بررسی و ادامه این روند در اولویت قرار گرفت.
این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که حفاظت از زیستگاه، فقط مقابله با شکار غیرمجاز نیست؛ هر عاملی که منابع طبیعی، پوشش گیاهی یا شرایط زیست گونهها را تحت فشار قرار دهد، میتواند در بلندمدت بر پایداری اکوسیستم اثر بگذارد.
دوربینهای تلهای برای پایش توران
نظامی بلوچی همچنین عملکرد دوربینهای تلهای نصبشده در منطقه را بررسی کرد. دادههای این دوربینها برای رصد جمعیت گوشتخوارانی مانند یوزپلنگ، پلنگ، گرگ و کفتار و همچنین علفخوارانی مانند گورخر ایرانی، قوچ و میش، آهو، جبیر و کل و بز مورد استفاده قرار میگیرد.
در واقع، پایش حیاتوحش فقط به ثبت یک گونه خاص محدود نمیشود. وضعیت گونههای طعمه و سایر اجزای زنجیره غذایی نیز برای ارزیابی شرایط زیستگاه اهمیت دارد.
انتقال جبیر و آهو در صورت وجود ظرفیت زیستگاهی
یکی دیگر از موضوعات مطرحشده در این بازدید، تراکم پایین جبیر و آهو در بخشهایی از توران بود. بر همین اساس، انجام مطالعات امکانسنجی برای انتقال تعدادی از این گونهها از زیستگاههایی که با سرریز جمعیتی مواجهاند، به توران مورد تأکید قرار گرفت.
هدف از چنین اقدامی، کمک به شکلگیری جمعیتهای پویا و تقویت ظرفیت زیستگاه عنوان شده است؛ اقدامی که البته نیازمند بررسی دقیق شرایط زیستگاهی، ظرفیت منابع آب و غذا و ملاحظات حفاظتی است.
حفاظت از یوز فقط با شمردن یوزها ممکن نیست
توران یکی از مهمترین زیستگاههای یوزپلنگ آسیایی در ایران است، اما حفاظت از این گونه به ثبت و شمارش یوزها خلاصه نمیشود. آب، طعمه، پوشش گیاهی، امنیت زیستگاه و امکان جابهجایی ایمن، مجموعه عواملی هستند که در کنار هم شرایط بقای یوز و دیگر گونههای حیاتوحش را تعیین میکنند.
مدیر ملی پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی نیز استمرار بازدیدهای دورهای و پایش فنی را عاملی برای حمایت از ادارات کل استانی، رفع مشکلات میدانی و مدیریت دقیقتر زیستگاه دانست.
در شرایطی که توران با فشارهای مختلف محیطزیستی مواجه است، ارزش چنین پایشهایی زمانی بیشتر مشخص میشود که دادههای بهدستآمده از آنها به تصمیمهای عملی برای تأمین آب، کنترل عوامل تخریب و حفظ زنجیره حیات در این زیستبوم منجر شود.
پایان پیام
بیشتر بخوانید: بازوحشیسازی مرال در جنگلهای هیرکانی؛ از رهاسازی تا تولد نسل جدید