پایش نوین برای حفاظت از سمندرها، تمساح مردابی و افعی دم‌عنکبوتی
به گزارش گلونی، سازمان حفاظت محیط زیست از اجرای طرح‌های تازه برای پایش و حفاظت از گونه‌های حساس خزندگان و دوزیستان کشور خبر داده است. استفاده از هوش مصنوعی برای برآورد جمعیت سمندر خال‌زرد کوهستانی، تدوین برنامه حفاظتی افعی دم‌عنکبوتی و اقدامات حمایتی برای وزغ تالشی از جمله برنامه‌هایی است که در این زمینه دنبال می‌شود.
پایش نوین برای گونه‌های اولویت‌دار
پیمان عاشوری، رئیس گروه خزندگان و دوزیستان دفتر حفاظت و مدیریت حیات‌وحش سازمان حفاظت محیط زیست، با تأکید بر اهمیت پایش جمعیت گونه‌های حساس و در معرض تهدید گفت که سرشماری و نظارت بر گونه‌های اولویت‌دار کشور با استفاده از روش‌های به‌روز در دستور کار این دفتر قرار دارد.
به گفته او، هدایت سرشماری گونه‌هایی از جمله سمندرها، تمساح‌ها و دیگر گونه‌های آبزی و خشکی‌زی دنبال می‌شود. سرشماری تمساح مردابی نیز قرار است از اوایل اسفندماه تا پایان اردیبهشت‌ماه سال آینده انجام شود.
هوش مصنوعی در خدمت حفاظت از سمندرها
یکی از اقدامات تازه در این حوزه، اجرای طرح سرشماری و تخمین جمعیت سمندر خال‌زرد کوهستانی با بهره‌گیری از هوش مصنوعی است. این طرح را دانشگاه رازی کرمانشاه اجرا کرده و گزارش اولیه آن به سازمان حفاظت محیط زیست رسیده است.
بر اساس اعلام این سازمان، قرار است الگوریتم به‌کاررفته در این طرح در قالب یک کارگاه آموزشی در اختیار کارشناسان و علاقه‌مندان قرار گیرد تا امکان آشنایی با این روش و استفاده از آن در برنامه‌های پایش فراهم شود.
حفاظت از زیستگاه سمندر لرستانی در خوزستان
کاهش تهدیدهای زیستگاهی و تعارض میان انسان و حیات‌وحش نیز بخشی از برنامه‌های حفاظتی است. به گفته عاشوری، طرح کاهش تعارضات و احیای زیستگاه سمندر لرستانی در استان خوزستان در حال اجراست.
نصب تابلوهای راهنما، تهیه پوستر و بروشور، آموزش گردشگران و جوامع محلی و جمع‌آوری زباله از زیستگاه، از جمله اقداماتی است که در این طرح پیش‌بینی شده است. این اقدامات با هدف کاهش فشارهای انسانی بر زیستگاه و افزایش آگاهی درباره ضرورت حفاظت از این گونه انجام می‌شود.
تدوین برنامه حفاظتی افعی دم‌عنکبوتی
افعی دم‌عنکبوتی نیز یکی دیگر از گونه‌های هدف برنامه‌های حفاظتی سازمان حفاظت محیط زیست است. عاشوری اعلام کرده که تدوین برنامه عمل حفاظتی این گونه با استفاده از اعتبارات سال گذشته در حال پیگیری است و قرار است به‌زودی وارد مرحله اجرا شود.
اقدامات حفاظتی برای وزغ تالشی در مازندران و گلستان
در مناطق عباس‌آباد و بهشهر نیز برنامه‌هایی برای حفاظت از وزغ تالشی اجرا شده است. بررسی زیستگاه، شناسایی محل‌های حضور گونه، تهیه نقشه GIS، طراحی مسیرهای ایمن برای جابه‌جایی و مهاجرت فصلی وزغ و نصب تابلوهای راهنما از جمله اقدامات این طرح است. آموزش جوامع محلی و تهیه بروشورهای آموزشی نیز در برنامه قرار داشته است.
به گفته رئیس گروه خزندگان و دوزیستان دفتر حفاظت و مدیریت حیات‌وحش، برای اجرای این برنامه ۶۰۰ میلیون تومان از محل اعتبارات سال‌های گذشته اختصاص یافته و بخش عمده فعالیت‌ها انجام شده است. ادامه اقدامات تکمیلی در سال آینده به تأمین اعتبار نیاز دارد.
ترمیم برکه‌های منطقه النگدره در استان گلستان نیز از دیگر اقداماتی است که با هدف فراهم کردن شرایط مناسب برای زادآوری این گونه مورد توجه قرار گرفته است.
فناوری به‌تنهایی برای حفاظت کافی نیست
عاشوری استفاده از فناوری‌های نوین در پایش، مشارکت جوامع محلی و آموزش کارشناسان و حافظان طبیعت را از محورهای اصلی حفاظت از خزندگان و دوزیستان حساس کشور دانسته است.
با این حال، تداوم این برنامه‌ها به تأمین اعتبار، حفاظت مؤثر از زیستگاه‌ها و پیگیری اقدامات میدانی وابسته است؛ چراکه شناسایی و سرشماری گونه‌ها، زمانی به حفاظت پایدار کمک می‌کند که نتایج آن به اقدام عملی برای کاهش تهدیدها و حفظ زیستگاه‌ها منجر شود.
پایان پیام