کشکول با هدف مبارزه با عادت های ناپسند چاپ شد
به گزارش گلونی، در دوران قاجار و همزمان با آغاز فرمان مشروطیت، نشریهای به نام «کشکول» منتشر شد. این نشریه ابتدا در تهران و سپس در اصفهان چاپ شد.
نسخه اصفهان در واقع ادامه همان نسخه تهران بود که بهدلیل شرایط سیاسی و اجتماعی آن زمان، مدیر نشریه، مجدالاسلام کرمانی، تصمیم گرفت دفتر آن را به اصفهان منتقل کند.
اولین شماره روزنامه کشکول روز شنبه، پانزدهم صفر سال ۱۳۲۵ هجری قمری (برابر با ۳۰ مارس ۱۹۰۷ میلادی) در تهران منتشر شد و قیمت هر نسخه سه شاهی بود. هزینه اشتراک سالانه برای تهران یک قران، برای شهرهای دیگر یک تومان، و برای کشورهای خارجی مثل قفقاز، روسیه، هند و… بین سه منات تا چهار روپیه تعیین شده بود.
مجدالاسلام کرمانی در معرفی نشریهاش نوشته بود که کشکول هیچ وابستگی رسمی ندارد و مسئولیت حقوقی خاصی را نمیپذیرد. این نشریه با هیچ فرد یا گروهی طرف نیست و هدفش مبارزه با عادتهای ناپسند، ترویج تمدن و آموزش اخلاقی است. او از دانشمندان دعوت کرده بود تا طرحهایی طنزآمیز و عبرتانگیز بفرستند، به شرطی که به کسی توهین نشود، تا در نشریه منتشر شوند.
یکی از ویژگیهای مهم کشکول، چاپ کاریکاتورهایی بود که مجدالاسلام از آنها با عنوان «صور موهومهٔ خیالی» یاد میکرد. او درباره انگیزهی خود از انتشار این تصاویر نوشته بود:
«اندیشمندان جهان پس از سالها فکر و بررسی، به این نتیجه رسیدهاند که برای اصلاح اخلاق مردم و آموزش تمدن به کودکان، بهترین راه این است که رفتارهای ناپسند را بهصورت تصویری نشان دهند تا مردم با دیدن آنها عبرت بگیرند و به کارهای خوب روی بیاورند. برای این کار، دو روش ساده پیدا کردهاند؛ یکی نمایش تئاتر و دیگری ساختن تصاویر خیالی که به آنها کاریکاتور گفته میشود.»
منبع: مجموعه مقالات «تاریخ روزنامهنگاری» نوشته سید فرید قاسمی
پایان پیام
نویسنده: زهره درگاهی