احیای البرز در دامنههای چین کلاغ؛ پروژه ۵ ساله گروه سیمرغ
به گزارش گلونی صبح روز پنجشنبه ۱۶ مرداد ۱۴۰۵، بچههای داوطلب گروه سیمرغ در بیستونهمین برنامه رسمی خودشون زدن به دل دامنههای چینکلاغ تا فاز جدیدی از پروژه ۵ ساله احیای البرز و ساخت «باغچه گیاهشناسی البرز» رو با آبیاری زنجیرهای، تکنیکهای حفظ رطوبت خاک و پاکسازی کامل منطقه اجرا کنن.
1. رویکرد کلان، برنامه ۵ ساله و هدف پروژه
در این برنامه، آقای محمدی رویکرد علمی، چشمانداز و هدف درازمدت گروه سیمرغ رو برای بچهها توضیح دادن:
چشمانداز ۵ ساله: هدف اصلی و درازمدت این پروژه ۵ ساله اینه که با کاشت و نگهداری ۱۰۰۰ تا نهال بومی البرز در دامنههای چینکلاغ، این منطقه کمکم به یه «باغچه گیاهشناسی زنده از گونههای البرز» تبدیل بشه.
کارنامه پروژه تا الان (۲ سالگی پروژه): الان حدود ۲ سال از شروع این پروژه میگذره. در فاز اول ۲۰۰ تا نهال بومی کاشته شده که بچههای سیمرغ در این ۲ سال مداوم و منظم هر دو هفته یکبار اومدن بالا تا کار آبیاری، تثبیت ریشه و رسیدگی بهشون رو انجام بدن.
چرا این کار انجام میشه؟ این دامنهها قدیما به خاطر مصرف زیاد سوختهای فسیلی و زغالسنگ، پوشش گیاهی اصیلشون رو از دست دادن. هدف این طرح در مسیر احیای البرز اینه که گونههای تاریخی منطقه دوباره احیا بشن تا بعد چند سال مراقبت، درختها خودشون به بذردهی برسن و پوشش گیاهی کوهستان طبیعی گسترش پیدا کنه.
2. نهالهای بومی در پروژه احیای البرز
بر خلاف خیلی از طرحهای غیرکارشناسی که درختهای غیربومی میکارن، در این پروژه فقط و فقط از گونههای بومی، مقاوم به کمآبی و سازگار با اقلیم البرز استفاده شده:
بنه: یکی از اصلیترین گونههای اصیل کوهستانهای ایران که مقاومت فوقالعادهای تو شرایط خشک داره.
شیرخشت: درختچه بومی و خیلی مقاوم البرز.
زرشک کوهی: کاملاً سازگار با خاک و هوای منطقه.
داغداغان، گردو: نهالهای بومی دیگهای که در فازهای قبلی کاشته شدن و الان دارن رشد میکنن.
تأکید شد درختهایی مثل تبریزی گرچه قشنگن ولی بومی اصلی این دامنه نیستن و هدف پروژه دقیقاً احیای همین گونههای اصیل مثل بنه است.
3. گزارش تفصیلی اقدامات اجرایی و تکنیکهای فنی
آبیاری زنجیرهای و مدیریت آب
تشکیل زنجیره انسانی: چون مسیر شیبدار بود و آوردن دبهها و بطریهای آب به ارتفاعات سخت بود، بچهها یه زنجیره انسانی پیوسته درست کردن و بطریهای پر آب رو دستبهدست فرستادن بالا تا برسه پای نهالها.
تکنیک مالچپاشی (حفظ رطوبت خاک): پای تمام نهالها پوشال چوب و کمپوست ریخته شد. این پوشالها جلوی تابش مستقیم آفتاب به خاک رو میگیرن، تبخیر آب رو شدیداً کم میکنن و رطوبت رو تا مدت زیادی پای ریشه نگه میدارن.
دوره آبیاری: نهالهای بومی البرز وقتی ریشههاشون جا بیفته آب زیادی نمیخوان. تو گرمای تابستون، فاصله آبیاری این نهالها میتونه بیشتر بشه و بسته به شرایط خاک و وضعیت هر گیاه تغییر کنه. با این حال، بچههای سیمرغ طبق برنامه منظم دو هفته یکبار برای آبیاری، رسیدگی و پایش نهالها به منطقه سر میزنن.
نه به کوددهی تو تابستون: تأکید شد در فصل گرم اصلاً نباید کوددهی انجام بشه؛ چون وقتی بارندگی نباشه، کود دور ریشه جمع میشه و باعث مسمومیت و سوختن گیاه میشه. کوددهی ارگانیک رو گذاشتیم برای پاییز که بارندگیها شروع میشه.
پاکسازی پسماند و جمعآوری زباله
کندن برچسبها: تمام برچسبها و لیبلهای پلاستیکی روی بطریها جدا و جمعآوری شد تا هیچ زباله و پسماندی در طبیعت نمونه.
بازیافت آلومینیوم و پسماند خشک: کاغذهای آلومینیومی بستههای قرص و پسماندهای خشک هم جداگانه جمع شد تا فرستاده بشه برای بازیافت.
4. توصیهها و صحبتهای کارشناسان حاضر در برنامه
دکتر الهام نوری، از مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع، توضیح دادن که هیچکس نباید تو کوه و طبیعت خودسرانه درخت یا هسته بکاره. کاشت هر گیاهی باید طبق اصول علمی و با بررسی جنس خاک و شرایط منطقه انجام بشه؛ درست مثل نهالهای این پروژه که همهشون با نظارت کارشناسی انتخاب شدن.
آقای محمدی هم به مسئولیت اجتماعی همه ما اشاره کردن و گفتن بهترین کاری که هر فرد میتونه برای طبیعت بکنه اینه که ردپای مخرب از خودش به جا نذاره، خاک رو فرسایش نده و زباله نریزه. همچنین گفتن تاریخ ایران رو میشه از زاویه تلاش، امید و مشارکت مردم برای ساختن کشور دید؛ دقیقاً مثل همین کاری که بچهها برای آینده البرز انجام میدن.
5. حاشیهها، فضای برنامه و نکات ایمنی
انرژی و همکاری بچهها: برنامه تو یه فضای خیلی صمیمی و پرانرژی برگزار شد و بچهها با دستبهدست کردن بطریها کار رو خیلی سریع پیش بردن.
تأکید روی کفش مناسب: لیدرهای برنامه خیلی تأکید داشتن که بچهها حتماً برای برنامههای کوه کفش مناسب و ساقدار بپوشن تا مچ پاشون تو شیبها و سنگریزهها آسیب نبینه.
پایان برنامه: در نهایت بعد از آبیاری و جمعوجور کردن وسایل، بچهها دور هم صبحانه خوردن و برنامه ساعت ۹ صبح تموم شد.
6. برنامههای بعدی گروه سیمرغ
۱. برنامه بعدی (دو هفته دیگه): طبق روال منظم دو هفته یکبار گروه، برنامه بعدی پاکسازی و جمعآوری زباله تو مسیر پسقلعه (از بالای میدان دربند تا هتل اوسون) خواهد بود.
۲. فاز بعدی کاشت نهال (آبانماه ۱۴۰۵): با شروع فصل بارندگی تو آبان، ۱۵۰ تا نهال بومی جدید کاشته میشه تا کمکم به هدف ۱۰۰۰ نهال نزدیکتر بشیم.
۳. پلاکگذاری و حمایت: هر کسی بخواد میتونه اسپانسر کاشت نهال بشه؛ روی درختها پلاک اسم زده میشه و عواید حمایتیش هم میره برای امور خیریه (مثل حمایت از ساخت خانههای کودک در مناطق بلوچستان).
این برنامهها بخشی از مسیر پنجساله احیای البرز هستند که گروه سیمرغ با همراهی داوطلبان دنبال میکند.
پایان پیام
گزارشگر: نیوشا امیری
بیشتر بخوانید: آبیاری درختان بومی البرز در مسیر چین کلاغ