سرویسهای بهداشتی که بهداشتی نیستند
عکس این گزارش را هوشواره طراحی کرده است. من نتوانستم عکس بگیرم چون حتی لحظهای طاقت آن بو و آن فضا را نداشتم. ولی باور کنید به همین وضعیتی است که هوش مصنوعی طراحی کرده است.
به گزارش گلونی، همیشه وقتی درباره گردشگری حرف میزنیم، اولین چیزهایی که به ذهنمان میآید طبیعت زیبا، آثار تاریخی یا غذاهای محلی است. اما واقعیت این است که گاهی سرنوشت یک سفر را چیزهای خیلی سادهتری مشخص میکنند؛ چیزهایی که شاید اصلاً به چشم نیایند، بگذارید برایتان یک مثل بزنم: یک سرویس بهداشتی تمیز، خوشبو و دردسترس را تصور کنید.
ایران یکی از معدود کشورهایی است که تقریباً هر نوع جاذبه گردشگری را از کویر گرفته تا جنگل، از دریا تا کوهستان در خودش دارد. با این همه، چند سالی است که گردشگری حال و روز خوبی ندارد. با وجود این، فعالان این حوزه هنوز هم تلاش میکنند با تورهای داخلی، حتی سفرهای یکروزه، این صنعت را سرپا نگه دارند. صادقانه بگویم: اهالی گردشگری تلاش میکندد اما آیا دولت حداقل امکاناتی را که یک گردشگر به آن نیاز دارد، فراهم کرده است؟
چند روز پیش برای دیدن گل سوسن چلچراغ به منطقه داماش گیلان رفتم. منطقهای که فقط در یک بازه زمانی کوتاه از سال میزبان تعداد زیادی گردشگر میشود و همین چند هفته میتواند برای مردم محلی فرصت خوبی برای کسب درآمد باشد. اما چیزی که بیشتر از زیبایی طبیعت توجهم را جلب کرد، نبود امکانات اولیه بود.
سرویسهای بهداشتی آنقدر آلوده و نامناسب بودند که استفاده از آنها واقعاً سخت بود و من حتی لحظه کوتاهی نتوانستم در آن موقعیت بمانم که عکسی برای یادداشت تهیه کنم برای همین از هوش مصنوعی استفاده کردم. جایی که قرار است از سلامت مردم محافظت کند، خودش به تهدیدی برای سلامت تبدیل شده بود. این فقط یک گلایه ساده نیست. وقتی سرویس بهداشتی نظافت نشود، آب کافی نداشته باشد یا فاضلاب آن به شکل اصولی مدیریت نشود، احتمال انتقال بیماریهای گوارشی، عفونتهای ادراری و بسیاری از بیماریهای دیگر بالا میرود. یعنی چیزی که با کمی رسیدگی قابل پیشگیری است، میتواند برای مردم دردسرهای بزرگی ایجاد کند.
اما ماجرا فقط به سلامت گردشگران ختم نمیشود. داماش یک منطقه معمولی نیست. اینجا زیستگاه گل سوسن چلچراغ است؛ گونهای ارزشمند که تعداد رویشگاههای آن در ایران بسیار محدود است. وقتی سرویسهای بهداشتی استاندارد نباشند یا فاضلاب آنها به درستی دفع نشود، آلودگی به خاک و منابع آب اطراف نفوذ میکند. این آلودگی به مرور میتواند اکوسیستم منطقه را تحت تأثیر قرار دهد؛ از پوشش گیاهی گرفته تا جانورانی که در این زیستگاه زندگی میکنند.
از طرف دیگر، وقتی تعداد سرویسهای بهداشتی کم باشد یا قابل استفاده نباشند، بعضی از گردشگران ناچار میشوند در طبیعت نیاز خود را برطرف کنند. نتیجهاش چیزی جز رها شدن زباله، دستمال کاغذی، آلودگیهای میکروبی و آسیب به طبیعت نیست. اتفاقی که شاید امروز کوچک به نظر برسد، اما اگر هر سال تکرار شود، چهره یکی از ارزشمندترین مناطق طبیعی کشور را تغییر میدهد.
برای توسعه گردشگری دنبال طرحهای بزرگ و پروژههای میلیاردی نباشیم
نکته عجیب اینجاست که حل این مشکل آنقدرها هم پیچیده نیست. ساخت و نگهداری سرویسهای بهداشتی استاندارد، اگر درست مدیریت شود، نه فقط هزینه نیست، بلکه میتواند برای مردم همان منطقه شغل ایجاد کند. میشود با یک برنامهریزی درست، نگهداری این فضاها را به بخش خصوصی یا خانوادههای محلی سپرد تا هم درآمدی برای آنها باشد و هم گردشگر با خیال راحت از امکانات استفاده کند.
گاهی ما برای توسعه گردشگری دنبال طرحهای بزرگ و پروژههای میلیاردی هستیم، اما از سادهترین نیازهای یک مسافر غافل میشویم. واقعیت این است که هیچ گردشگری خاطره خوبی از یک مقصدی که حتی سرویس بهداشتی مناسبی ندارد، با خودش نمیبرد؛ حتی اگر زیباترین طبیعت دنیا را دیده باشد.
اگر قرار است گردشگری در کشور رونق بگیرد، باید از همین مسائل به ظاهر ساده شروع کنیم. رسیدگی به وضعیت سرویسهای بهداشتی فقط یک اقدام خدماتی نیست؛ احترام به گردشگر، حفظ سلامت مردم و حفاظت از محیط زیست است. اگر قرار باشد صعنت گردشگری رونق بگیرد مسئولان باید قبل از آنکه آسیبهای این بیتوجهی بیشتر شود، برای این موضوع یک فکر جدی و حسابشده بکنند؛ چون طبیعت داماش و دهها منطقه ارزشمند دیگر، بیشتر از این فرصت آزمون و خطا ندارند.
پایان پیام
نویسنده: زهره درگاهی