چولی قزک؛ ماشینی برای رساندن قصه به کودکان ایران
به گزارش گلونی، چند سال پیش که گذرم به موزه کانون فکری و پرورش کودکان در خیابان حجاب افتاد، ابتدا مسیر بازدید، ماشین سیار بسیار توجه من رو به خودش جلب کرد. ماشینی که شاید در نگاه اول فقط یک وسیله نقلیه قدیمی به نظر می‌رسید، اما برای من یک ایده بزرگ را روایت می‌کرد: اگر کودک به کتابخانه نمی‌رسد، کتابخانه باید به کودک برسد.
کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان از سال ۱۳۴۵ کتابخانه‌های سیار را راه انداخت؛ ابتدا با یک مینی‌بوس که به مدارس بدون کتابخانه کتاب می‌رساند و بعدتر این ایده را به روستاها و مناطق عشایری برد. این ماشین‌ها فقط کتاب حمل نمی‌کردند؛ قصه، نمایش، فیلم، بازی و فعالیت‌های فرهنگی را هم با خودشان به جاهایی می‌بردند که کودکان دسترسی کمتری به امکانات فرهنگی داشتند. برای من، اهمیت این ایده همیشه در یک جمله خلاصه می‌شود:
فرهنگ نباید منتظر بماند تا کودک خودش را به آن برساند؛ گاهی فرهنگ باید راه بیفتد و خودش را به کودک برساند.
چولی قزک حالا به‌جای باران‌خواهی، کتاب می‌خواهد
حالا سال‌ها بعد، دوباره با چنین ایده‌ای روبه‌رو شده‌ام؛ این بار در دل خراسان جنوبی و با نام زیبای چولی‌قَزَک.
چولی قزک نام عروسک باران‌خواهی در خراسان است؛ اما برای من امروز نام گروهی است که چند سال است باران قصه و کتاب و بازی را به روستاهای خراسان جنوبی می‌برد. آن‌ها در ۱۵ روستای شهرستان قاین، برای حدود ۴۰۰ کودک کتاب، شعر، قصه، بازی، نمایش و کلمه می‌برند.
مدتی یک مزدا دوکابین امانت داشتند و با آن به روستاها می‌رفتند. ماشین اما روزی باید به صاحبش برمی‌گشت.
اما مأموریت چولی‌قزک متوقف نشد. اگر ماشین نبود، تاکسی. اگر تاکسی نبود، موتور. اگر موتور نبود، ماشین دوستان. و اگر لازم باشد، پیاده. چون بعضی راه‌ها را نمی‌شود به خاطر نبودن وسیله نرفت.
حالا اما چولی قزک می‌خواهد دوباره یک ماشین داشته باشد؛ ماشینی که فقط وسیله رفت‌وآمد نباشد، بلکه یک مرکز فرهنگی سیار باشد؛ ماشینی که بتوان در آن آدم، قصه، تئاتر، کتاب، بازی و هر چیزی را که برای ساختن یک تجربه فرهنگی برای کودکان لازم است، بار زد و راه افتاد.
این بار نه فقط به مقصد یک روستا. نه فقط به قاین. نه فقط به خراسان. بلکه هر جایی از ایران که کودکی نیازمند قصه، کتاب، بازی و فرصت تجربه کردن باشد. برای من این فقط داستان خرید یک خودرو نیست. داستان ساختن یک امکان است؛ یک زیرساخت فرهنگی که می‌تواند سال‌ها حرکت کند و هر بار که روشن می‌شود، سهم کودکان بیشتری را از کتاب، قصه، نمایش و خیال افزایش دهد.
تو چند سهم یاری می‌کنی؟
برای خرید این ماشین، چولی قزک یک جمع‌سپاری راه انداخته است:
۵۰۰۰ نفر، هر نفر ۵۰۰ هزار تومان. شاید ۵۰۰ هزار تومان به تنهایی نتواند ماشین بخرد، اما ۵۰۰۰ سهم کوچک می‌تواند یک ماشین را راه بیندازد؛ ماشینی که قرار است سال‌ها قصه و کتاب و بازی را به کودکان این سرزمین برساند. من فکر می‌کنم بعضی وقت‌ها مشارکت اجتماعی، اتفاق عجیب و بزرگی نیست.
گاهی فقط یک سهم است. یک قدم کوچک. اما وقتی قدم‌های کوچک کنار هم قرار می‌گیرند، می‌توانند یک ماشین را راه بیندازند؛ و یک ماشین می‌تواند یک رؤیا را به روستاهای دور برساند. چولی قزک می‌خواهد دوباره راه بیفتد. این بار با ماشینی که متعلق به یک نفر نیست؛ متعلق به همه آدم‌هایی است که باور دارند کودکان، هر کجا که زندگی می‌کنند، حق دارند کتاب ببینند، قصه بشنوند، بازی کنند، نمایش ببینند و خیال کنند.
تو چند سهم یاری می‌کنی؟
برای اطلاعات بیشتر: فراخوان جمع‌سپاری چولی‌قزک به وب‌سایت زیر مراجعه کنید:
https://choliqazak.ir/campaign
پایان پیام
نویسنده زهره درگاهی