سرگذشت جنگهای ایران و یونان در زمان اردشیر اول، پسر خشایارشا، با امضای «صلح کالیاس» میان ایران و آتن آغاز شد. پس از مرگ اردشیر، فرزندانش بر سر قدرت درگیر شدند تا سرانجام اوخوس با نام داریوش دوم به سلطنت رسید.
داریوش شاه بخش مهمی از دوران پادشاهیاش را صرف رابطه با یونان کرد. در حدود سال 510 پیش از میلاد، بیشتر یونانیان آسیای صغیر و بسیاری از جزیرهنشینان زیر فرمان ایران بودند.
یکی از مهمترین کاوش ها و لشکرکشی های داریوش به اروپا بود. اوکراین و جنوب روسیه محل زندگی قبایل شمالی ایرانی به نام سکاها بود. گروهی از آنها پیشتر به ماد حمله کرده و برخی کوروش را کشته بودند.
مرگ کوروش در نبرد با سکاهای آسیای مرکزی رقم خورد و کار تسخیر مصر به پسرش، کمبوجیه دوم، رسید.
تصرف بابل به روایت کوروش روشن میدارد که تصرفی صلحآمیز و منضبط توسط کوروش در بابل رقم خورده که در استوانۀ کوروش ثبت شده.
کوروش و کرزوس، دو چهره کلیدی در شکلگیری نظم تازه منطقه بودند که در نهایت، کوروش در سال 540 پیش از میلاد راهی بابل شد.
حاصل ازدواج ماندانا و کمبوجیه کوروش دوم یا همان کوروش بزرگ بود. او در حدود سال ۵۵۰ پیش از میلاد علیه پدربزرگش شورش کرد و او را از قدرت کنار زد.
در حدود ۲۵۰۰ سال پیش، قومی به نام پارس یا پارسیان که در جنوب ایران زندگی میکردند، شاهنشاهی هخامنشی را بنیان گذاشتند و هویت ایرانی را شکل دادند.
پس از نبرد ایلام با آشور، ایلام به کشوری وابسته به آشور تبدیل شد و پادشاهان دستنشانده بر آن حکومت کردند.
